Muhsin Yazıcı

Çocuk Gelişiminde Resim Eğitiminin Yeri – 2

 Çocuk Gelişiminde Resim Eğitiminin Yeri – 2


 Giriş Öğretimin ilki, çocuk yaşta başlar. Bu nedenle resim eğitimi çocuk gelişimi açısından önemlidir. Resim biçimlerden ya da şekillerden oluşan bir plastik sanatlar alanıdır. Çocuk birey bu şekilleri başlangıçta bilinçsizce “karalamalar” olarak ortaya koyar. Spontanist bu çıkışlar zamanla anlamlı ifadeler kazanır.

Anlam yüklü bu şekiller çocuğun dünyayı keşfi ile aslında; bir anlamda çocuğun keşfine yönelik ilk bulgulardır. Resim için çocuk bir araç olmazken, Resim çocuk için bir gelişim aracıdır. Ancak bu planlı ve programlı yapıldığı takdirde çocuk bireyin ruhsal çerçevede, duygusal ve ussal gelişimine olumlu katkılarda bulunur. Kuramsal temeller uygulamaların bir üst kurum işlevini üstlenirler.        

Resim eğitimi, eğitimle ilgili işlevleriyle örgün ve yaygın eğitimin ilgi alanına girerler. Geçmişi çok eskilere dayanan çizgiye ve renge dayalı plastik sanat alanı bilinçli aile ilişkisi sürecinde çocuk gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur. Resim eğitimden geçen çocuk bireyler için, kişilik gelişimi, özgüven, yaratıcılık önemli olgulardır. Resim eğitiminin çocuk gelişimine katkıda bulunma, özgüveni sağlamak, hayatın hangi alanı olursa olsun yaratıcılığı ve tasarımı uygulamak başlıca amaçlarındandır.         

Resim eğitimi, genel eğitim tarihinin her döneminde var olan bir olgudur. Resim eğitiminin geçirdiği evreler, genel eğitim sürecinde oldukça hızlı gelişime ve değişime uğramaktadır. Resim uygulamaları çocuk bireylerin sürekli yüz yüze geldikleri eğlenceli bir alan olmuştur.

Resim eğitimi süreci ve sonrasında çocuk bireylerin, yaşam biçimleri gelişmiş, her dönemde ve her toplumda, farklı ve fütürist görünümler ortaya çıkarmıştır. Resim eğitimin temel amaçları arasında gerçekte “gelecekçi insan modeli hazırlamak” vardır.Resim eğitiminin düşünsel-duygusal tasarım ve bedensel özel yeteneğe bağlı olarak, uygulayım gücüne sahip oluşu, bu alanı kendiliğinden daha etkili ve daha belirleyici konuma getirmektedir. Sınır tanımayan hızlı bir bilgiye erişimin yaşandığı çağımızda, genel eğitim sürecine damgasını vuran olgu, tarihin hiçbir zaman kaydetmediği kadar yüksek ivmeli bir “bilimsel sanat” olgusudur.

Böyle bir çağda özgür düşünen çocuk bireyler özgün, özgün çocuk birey de özgürdür. Geleceği, yeni arayışlarla bulmaya çalışan çocuk birey için tasarımlar yapmak ve tasarımlarını geliştirmek, dünyadaki gelişimin ve değişimin sanat eğitimcisi ve öğrencisi tarafından yakın takibi ile doğrudan ilişkilidir. Kalıplaşmaların etkisini yitirmeye başladığı bilgi çağında çocuk bireyler, tüm dünya kültürlerine açık olmuş ve bu kültürlerin inceliklerinden yararlanmasını bilmiştir.     

Sanatsal güzelliklerden zevk alabilen, kendi kültürünü tanıyan, çevresine ve sanat eserlerine eleştirel bir gözle bakabilen çocuk bireyler yetiştirmek günümüz eğitim sistemi içinde sanat eğitiminden beklenen genel istemlerdir. Eğitimin bir amacı da duygusal zekanın işlenerek en yararlı hale getirilmesidir. Resim eğitimi ile duygusal zekanın, bilimsel tutarlılık ve sezgisel yaratıcı bütünlük içerisinde somutlaştığı bir alandır. Çocuk birey, zekası ve sezgileriyle çağının önünde giden insan olduğu için, gerçek anlamda bir fütüristtir.

Onu anlamak için çaba gerekir. Bu nedenle çocuk bireylerin istem ve beklentilerin sınır tanımazlığı, çok yönlü düşünebilmeyi, resim tasarım ve uygulamalarında da spontane yaratıcılığı geliştirdiği kadar özgürlüğü ve özgünlüğü de geliştirir. Gerek teknik, gerekse sanat ve estetik bağlamda, bilgi çağında yetişen çocuk bireyler, iletişim olanaklarının zenginliği ve çağdaş entelektüel düzeydeki yeni bilgilenme kaynaklarının çoğulluğu, bilgiye kolay erişimin doğal sonucu olarak, özgürlüğün ve özgünlüğün sanat eğitimindeki rolünü vazgeçilmez bir unsur olarak ortaya koymaktadır.  

Bildiri şu amaçları gütmektedir:

1. Çocuk gelişiminde resim eğitimi vermede; uygulanabilir eğitim modeli üzerinde, özgürlüğün ve özgünlüğün ortaya çıkarılması için durum değerlendirmesi.

2. Çocuk gelişiminde sanat eğitiminin getirdiği tasarım-uygulayım gücünün geliştirilmesi.

3. Çocuk bireyde gelecekçiliğe (fütürizme) öncülük edecek adımların resim eğitimi yoluyla kazandırılması.

4. Ankara Balgat Semtinde düzenlenmiş …… yaş grubu çocuklar arasında düzenlenmiş bir resim etkinliği sonuçlarının sanat eğitimcisi gözü ile yorumu.  

1.      ÇOCUK GELİŞİMİNDE RESİM EĞİTİMİ VERMEDE; UYGULANABİLİR EĞİTİM MODELİ ÜZERİNDE, ÖZGÜRLÜĞÜN VE ÖZGÜNLÜĞÜN ORTAYA ÇIKARILMASI İÇİN DURUM DEĞERLENDİRİLMESİ:             

Çocuk gelişimindeki resim eğitiminin yeri ailenin sosyo-ekonomik durumuna göre öncelikler listesinde yerini almaktadır. Çocuk gelişiminde resim eğitimi vermede; uygulanabilir eğitim modeli üzerinde çağdaş yaklaşımlar, bireysel özgürlüğün ve özgünlüğün ortaya çıkması yanı sıra, sorun çözme gücünü geliştirmeyi, iletişim, iş birliği, öğrenme, araştırma, sağlıklı yaşam ve üretim yeterliliklerini pekiştirmeyi amaçlamaktadır.

Tüm bu olgular karşımıza bir öğretim alanı olarak sanat eğitimini çıkarmaktadır. Çünkü sanat eğitimi, bireysel beceri ve yetenekleri temel öğretim yöntemi olarak kabul eden ve ilköğretimin amaçlarını kendi amaçlarıyla uygulamada somutlaştırabilen bir öğretim alanıdır. Eğitim kurumlarımızda her düzeyde verilen eğitim dikkate alındığında ders öğretim programlarının, türleri artarak sanat eğitimi derslerinden yararlanmaya yönelik bölümleri çok az içerdiği görülür.

Kaldı ki, eğitimi verilen bir çok alanda sanat eğitiminden yararlanmak mümkündür. Bireysel özgürlüğün ve özgünlüğün ortaya çıkması için, özellikle sanat eğitimine özel bir önem verilmelidir .

Çocuk bireyin içinde, bir değil birçok yetenek, birçok güç vardır. Ancak resim eğitimi verildiği durumda  çocuk birey, aldığı sanat eğitimi yöntemi ile yalnız birini en iyi şekilde geliştirir. İşte  çocuk bireyin eğitim sürecinde, sanat eğitimcisinin yaklaşımı çok önemlidir.

Çocuk bireye zamanına ve yerine göre tanınacak kimlik, ona özgür olma hissini verecek: Bu özgür ortamda, çocuk birey, cesaretle özgün çıkışlarda bulunacaktır. Resim eğitiminin katkısı ile çocuk bireyler adını bilmedikleri ve niteliğini kavrayamadıkları bir estetik bilinç kazanacaklardır.

Çocuk bireyin kendini ifade yollarını öğretmek, çocuk çağda adını bilmedikleri estetik duyguları geliştirmek, estetik kişilik kazandırmak, özgün düşünme kapasitelerini genişletmek, sorumluluk ve işbirliği duygularını geliştirmek, tasarım yetilerini ortaya çıkarmak, resim eğitiminin önemli katkılarından olacaktır.  Genel eğitim uygulamaları, kurallı ve sistematik bir yaklaşımla yürütülmeye çalışılırken, resim eğitiminin özgün yönlerinden dolayı, genel eğitim dizgesi içerisinde özel bir yeri olmuştur.

Bilgi çağında, resim eğitimi alan çocuk bireyin, gelişim kaynaklarını ve onları oluşturan nedenleri iyi araştırmak ve gelinen aşamayı aşmak gerekmektedir. Bu bağlamda yeni durumlara, yeni sorunlara, değişik olay ve olgulara yönelmek gereği ortaya çıkmaktadır. Bu fenomenin araştırma ve geliştirme merkezleri de resim eğitimi veren sanat eğitimcileridir. Ve ayrı bir disiplin alanı olarak ele alınması gerekir.        

Piaget; “Resim yapmak çocuk için simgesel bir oyundur. Çocuğun bu oyunda ortaya kovduğu şey onun duygusal ve düşünsel yaşamıyla ilgili
imgeleridir. Çocuğun uyum sağlaması gereken toplumsal, nesnel gerçekler
dünyası ile, çelişkileri, istekleri, sevinç ve tedirginlikleriyle bir iç dünyası
vardır. Birinciyi ortak anlatım aracı olan dil ile anlatabilen çocuk ikinciyi bu dil ile anlatmayabilir.

Bu nedenle çocuğun çocuk sanatı olarak adlandırılan -ki kesinlikle   sanat   değildir-  bu   ilk   kendiliğinden   simgesel   anlatımları çevreyi toplumu  kısaca nesnel gerçekleri, benimseme   ile  “ego”  nun dışavurumunun bir bileşkesinden başka bir şey değildir “ der. (Piaget,1953).Özetle çocuk resimlerine ruhbilimsel ve gelişimsel, boyuttaki yaklaşımlarda yer alan görüşler doğrultusunda; Çocuk resimleri çocuğun nesnel dünya ile kurduğu ilişkinin ve o çevreyi değiştirme yolundaki yaratıcı eylemin göstergesidir.(…) Resim yapmak için duygusal, algısal, ussal gelişmeye fırsat oluşturur. Soyut düşünmeye giden yolu açar.

Bu yolla öğrenmesi güçlenir. Demek ki çocuk resimlerinde ruhbilimsel ve gelişimsel yaklaşımların temelinde, çocuğun çok yönlü gelişimi yatar. (Kırışoğlu 2002.56)     

 Doç. Ahmet ATANahmetatan@gazi.edu.tr

Yazar hakkında Tüm gönderileri gör Yazar website

admin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * olarak işaretlenmiştir.

WordPress sürümünü güncellemeniz ve SLL güvenlik hatalarını gidermeniz gerekiyor.