Muhsin Yazıcı

Çocuk Gelişiminde Resim Eğitiminin Yeri – 3

 Çocuk Gelişiminde Resim Eğitiminin Yeri – 3


 2. Çocuk Gelişiminde Sanat Eğitiminin Getirdiği Tasarım – Uygulayım Gücünün Geliştirilmesi

 Çocuk bireyde Bilgi, bilinç ve dürtülerin” dengede olmasından oluşan ruhsal özgürlük, sanat eğitiminde, tasarım-uygulayım gücünün geliştirilmesine ortam hazırlar. Çocuk gelişiminde sanat eğitimi verme arayışı bilgi çağının gereğidir.

Bilgi çağında, çocuğun çağdaş sanat eğitimi için, çocuğun dilini anlayan, psikolojik analiz yaklaşımında bulunan, onlardan gelecek mesaj sinyallerini çözümleyebilecek, bilgi ve duygu donanımlı sanat eğitimcisi olmak gerekir. Bilgi çağını takip etme endişesini yaşayan insan, doğal olarak en son gelişmeleri göz önünde bulundurarak yeni araç gereçleri tanımayı, tanıtmayı, ilk öğreneni ve öğreteni olmayı ister.

Bu nedenle çağcıl gelişimlere açık bir çocuk birey için resim eğitimi kaçınılmaz bir durumdur.          

Kullanılan ve kullanılacak yöntemlerle, çocuk gelişimine katkıda bulunmak amacıyla resim eğitimi, umulandan daha çok sonuç verecek özelliktedir. Resim eğitimi çocuğun öncelikle duygusal gelişimine olumlu katkılarda bulunur. Buna paralel olarak akıl ve zekâya dayalı olarak irade ve tercih haklarını daha isabetli kullanma yetisi kazandırır.         

Günümüzde sanat eğitiminin  önem kazanması, tasarım gücünün, uygulama alanı bulması ile de ilgilidir. Çağa adını veren bilgi trendinin hızla yükselmesi, basılı olduğu kadar görsel yolla bilgiye erişimin etkinleşmesi, Çocuk bireyin resim eğitimi alanında tasarım ve uygulayım yetisinin geliştirilmesi için önemli bir olgudur.   

3. ÇOCUK BİREYDE GELECEKÇİLİĞE (FÜTÜRİZME) ÖNCÜLÜK EDECEK ADIMLARIN RESİM EĞİTİMİ YOLUYLA KAZANDIRILMASI.         

Çocuk gelişiminde resim eğitimi ruhsal ve bedensel bağlamda daha etkin kullanım özellikleri kazandıran bir alanıdır. Resim eğitiminin önemi, sanat eğitimbilimi boyutlarında değerlendirildiğinde, çocuk bireylere kendini anlatacağı bir dil, bir anlatım yolu kazandırmasında temellenir.

Çocuk bireyin psikolojik gereksinimlerinin karşılanması yoluyla resim eğitimi; eğitsel yönü güçlü, fütürist öncülük edecek, çağdaş ve yetkin bir kişilik geliştirme ve kültürlenme aracı oluşturmaktadır. Çocuk bireyde resim eğitimi öncelikle psikolojik gereksinmelerinin sonucudur.

Çocuk bireyin kendisini tanıması, tanıtması ve dönüt alarak kendini değerlendirmesinde bu iletişim süreçleri önemli rol oynar. Çocuk bireylerde gelişim ile ilgili olarak yapılan tanımların buluştuğu nokta bedensel ve psikolojik nitelikli gelişim olduğu yolundadır. Her çocuk birey her şeyden önce insandır.

Her çocuk bireyin benzer duyguları ve tepkileri vardır. Dinlenilme, anlaşılma, beğenilme, güvenilme, başarılı olma gibi bir çok duygu ve değerler paydasında buluşurlar. Bu duygu ve değerlerin oluşması, korunması resim eğitimi bağlamında ağırlıklı olarak “etkin spontanist uygulama’ya” odaklanmaktadır. Resim eğitimi, ruhsal ve bedensel gelişimi eğlenceli hâle getirme yollarından biridir. Ana babalar gibi çoğu sanat öğreticiler de -eğitimli oldukları hâlde- çocukları nasıl incitebileceklerinin, onların özsaygılarına ve özgüvenlerine nasıl zarar verebileceklerinin, yaratıcılıklarını nasıl yok edebileceklerinin farkında olmak durumundadırlar.

Çocuk bireyin sorumluluk alma, kendini yönetme ve yönlendirme; kendini tanıma, gerçekleştirme, denetleme ve değerlendirme yetilerini kazandıracak bilgi ve beceriler resim eğitimi yoluyla kazandırılabilir.  

4. ANKARA BALGAT SEMTİNDE DÜZENLENMİŞ 5-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLAR ARASINDA DÜZENLENMİŞ BİR RESİM ETKİNLİĞİ SONUÇLARININ SANAT EĞİTİMCİSİ TARAFINDAN ANALİZİ.       

Çizme boyama inşa etme gibi etkinliklerin yer aldığı karmaşık süreçte çocuk, çevresinde gördüğü birçok ayrı elemanı, anlamlı bir bütünlüğe dönüştürür. Bu seçme yorumlama yeniden biçimleme sürecinin sonunda ortaya çıkan ürün (resim, heykel, vs.) bir yapıt olmaktan çok çocuktan bir parçadır.

Onun düşünüşü, onun duyuşu, onun görüşüdür. Çocuk için bu devinimsel ve birleştirici etkinlik, kendini anlatmaktan başka bir şey değildir. Çocuk izleyerek, işiterek, dokunarak dış dünyayı duyuları ile algılar. Bütün bu algı sürecini içine sindirerek duyumsar, yine bu malzemeyi zihninde birleştirip, ayrıştırarak bir sonuca varır.

Sonuçta duygu düşünce ve imgelemini bir anlatım formuyla görselleştirir. Form (resim) algı ve imgelemin diyalektiğinden doğar. Bütün bunları göz önüne aldığımızda “Boyama kitapları”nın çocuğun özgürlüğüne, özgünlüğüne, yaratıcılığına, kendilindenliğine, içtenliğine nasıl bir zarar vereceği anlaşılabilir. Boyama kitaplarının, kalıp-şablon çizimleri, önceden saptanmış renkleri, rotalara yazgılı oluşları ile çocuğu eyleminde belirleyen değil, belirlenen konuma zorlamaları, çocuğu ister istemez silmekle eş anlamlıdır diyebiliriz.

Ağacı maviye, gökyüzünü kırmızıya boyayabilen, güneşe kaş göz burun çizebilen çocuğun dünyası, kalıplara sığmayacak kadar özgündür. Çocukların dünyasından büyüklere uzanan Antoine de Saint-Exupery’nin “Küçük Prens” kitabını biz büyükler onun için yüzümüzde gülümsemeler ve ince bir hüzünle okuyoruz sanırım. (Sungur, Fatma,www.evrensel.net ) [2]

Sanat eğitimi alanındaki yeni yönelimler ise Resim-İş derslerinin kapsamını genişletmiştir.

Resim-İş dersleri, sanat bilimleri/disiplinlerini de içeren uygulamalı ve kuramsal çalışmaları birleştiren bir yapıya dönüştürülmektedir. Eğitimin temel bir alanı olarak sanat eğitimi, insan gereksinimlerine dayanır. Sanat eğitimi kendini amaçlarına dayalı bir öğretim alanı olduğu gibi, çocuğun yaratıcılığını geliştiren, çocuğa kendini ifade etme ve çevresini tanıma olanağı veren etkili bir eğitim aracıdır. Resim-İş derslerinin, sanat eğitimbiliminin ışığında, çağın gereksinimlerine koşut olarak düzenlenmesi beklenir. (Kurtuluş, Yıldız, http://yayim.meb.gov.tr/yayimlar ) [3]         

Batı Avrupa’da müzelerin çoğu okullarla iş birliği içindedir.Örneğin Almanya’nın Hamburg Eyaletinde, eğitimciler ile sıklıkla özel “Müze görüşmeleri” düzenlenmektedir. Hanover’deki Tarih Müzesinde, 1977 yılında “Müzede Bir Olay Var” adlı bir arama oyununda 2000 çocuk “dedektif” rolüne girerek eser araştırması oyunu oynamışlardır. Bu oyun sayesinde çocuklar eğlenmişler, tarihle ilgili pek çok şey öğrenmişler ve müzenin resmî bir yer olmadığını, aksine burada heyecan verici, yeni fikirler uyandırıcı olayların da meydana gelebileceğini anlamışlardır(1).

Gelişmiş ülkelerde müzeler, yaşları küçük ziyaretçilerle ilgilenmeleri için özel müze eğitimcileri atamışlar, bazı ülkeler çocuk ve gençlere yönelik sanat müzeleri kurmuşlardır(2).

Buralarda istihdam edilenler genellikle sanat eğitimcileridir ve kendilerine, çalışmaları için müzede bir özel mekân ayrılmıştır. Okul öncesi çocuklar için müzelerde ve galerilerde sanat kursları düzenlenmektedir. Böylece daha erken yaşlarda başlayan müze eğitimiyle çocuklar, galerileri ve müzeleri oyunla, eğlenceyle tanımış olacaklarından, ileride yetişkinlik dönemlerinde sergiye girerken“eşik korkusu” duymayacaklardır.         Çocukların resimleri onların çok yönlü gelişimlerini gösteren belge olma özelliğini korurken bir yandan da ussal boyutta bir başka işlevin de göstergesi durumuna gelir; kavram elde etme.

Çocuk resimleri onların zekâ gelişimleri ve kavram kurmalarıyla ilgilidir. Belirli nesne gruplan içinde ayrılıkları ve benzerlileri ayrımsayan çocuk, yine belirli bir sınıf nesnenin ayrıntılarını. Karakteristiklerini görebilirse ve bunu resimlerinde gösterirse bu o nesneye ilişkin ne düzeyde bir kavram elde ettiğinin de göstergesi Sayılır.

Bu bağlamda çocuk resimleri çocuğun zeka düzeyini de belirlemiş olur (Goodenough. 1954).Daha ileri yıllarda “yaratıcılık”. “özgür deneyim”, “kendini anlatma”
çocukların resimlerini açıklamada anahtar sözcükler haline gelir. Bu resimler
yaratıcı. Estetik, ussal. Toplumsal, bedensel tüm gelişimlerin hem itici gücü hem
de göstergesidir.

Çocuk çevreyle olan bütün yaşantılarını resimlerinde dile
getirir. Kendi kendini anlatma içerden dışarıya doğru gelişen, dışardan etki
olmadan geliştiğinde ise yaratıcılığın çocuk için en özgün örneğini veren bir
olgudur (Lowenfeld, 1965, Kırışoğlu, Olcay Tekin,).
[4] 

Doç. Ahmet ATANahmetatan@gazi.edu.tr

Yazar hakkında Tüm gönderileri gör Yazar website

admin

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * olarak işaretlenmiştir.

WordPress sürümünü güncellemeniz ve SLL güvenlik hatalarını gidermeniz gerekiyor.