Muhsin Yazıcı

Dünyanın Enleri – 6

  

    Dünyanın En Büyük Kanalları

İsim Yer Uzunluk (km)
Panama Panama 81.5
Süveyş Mısır 16.9
St. Lawrence Geçiti ABD/Kanada 3.862
Albert Belçika 128.7
Amsterdam – Rhine Hollanda 72.4
Kiel (Nord-Ostsee Kanal) Almanya 98.6
Sault Ste. Marie ABD/Kanada 1.9
Welland Kanada 44.2

  

    Dünyanın En uzun köprüleri

İsim Yer Uzunluk (m)
Akashi Kaikyo Hyogo, Japonya 1,990
Storebælt Danimarka 1,624
Humber Hull İngiltere 1,410
Jiangyin Yangtze Çin 1,385
Tsing Ma Bridge Hong Kong 1,377
Verrazano-Narrows New York Körfezi 1,298
Golden Gate San Fransisko Körfezi 1,280
High Coast Bridge Västernorrland, İsveç 1,210
Mackinac Straits Michigan / ABD 1,158 

      Diğer Enler

      Dünyanın en yüksek şelalesi: Angel-Venezuela–1.000 m.

      Dünyanın en büyük nehri: Nil-Afrika

      Dünyanın en yüksek dağı: Everest-Asya–8.848 m.

      Dünyanın en büyük çölü: Büyük Sahra Çölü-Orta/Kuzey Afrika

      Dünyanın en büyük yanardağı: Tambora-Endonezya

      Dünyanın en büyük mağarası: Carlsbad Mağarası-New Mexico, ABD

      Dünyanın en büyük gölü: Hazar Denizi-Orta Asya–394.299 km²

      Dünyanın en büyük adası: Grönland-Kuzey Atlantik–2.175.597 km²

      Dünyanın en sıcak yeri: Al’Aziziyah-Libya–57,7 C

      Dünyanın en soğuk yeri: Vostock II- -89,2 C

      Dünyanın en kalabalık ülkesi: Çin–1.237.000.000 kişi

      Dünyanın en geniş ülkesi: Rusya–10.610.083 km²

      Dünyanın en küçük ülkesi: Vatikan–0.272 km².

      Dünyanın en kalabalık şehri: Tokyo-Japonya–26.500.000 kişi

      Dünyanın en uzun binası: Suyong Bay Tower-Pusan(Güney Kore): 88 kat  462 m.

      Dünyanın en uzun demiryolu tüneli: Seikan-Japonya–53,9 km.

      Dünyanın en uzun karayolu tüneli: St.Gotthard-İsviçre-16.4 km.

      Dünyanın en uzun kanalı: Panama kanalı-Panama–81,5 km.

      Dünyanın en uzun köprüsü: Akashi-Japonya–1.990 m.

      Dünyada en çok konuşulan dil: Çince (mandarin)-885.000.000 kişi

      Dünyanın en çok ülke ile sınırı olan ülke: Çin (15 ülke ile sınırı var)

      Dünyanın en yüksek yerleşim yeri: Webzhuan, Çin-Deniz seviyesinden 5.090 m. yukarıda

      Dünyanın en alçak yerleşim yeri: Calipatria, Kaliforniya, ABD -deniz seviyesinin 54 mt. Altında

      Dünyanın en uzun kesintisiz sınırı: ABD-Kanada sınırı.

      En geniş ülke : Rusya – 10.610.083 km²

      En küçük ülke: Vatikan – 0.272 km²

      En çok ülke ile sınır komşusu olan ülke.  Çin – 15

      En uzun kesintisiz sınır : ABD – Kanada

      En kalabalık şehir merkezi : Tokyo – 26.5 milyon

      En geniş alana yayılmış şehir: Mt. Isa, Queensland, Avustralya – 25.427 km²

      En yüksek yerleşim birimi : Webzhuan, Çin – deniz seviyesinden 5.090 metre yukarıda

      En alçak Calipatria,: Kaliforniya, ABD – deniz seviyesinin 54 metre altında

      En kuzeydeki yerleşim birimi : Ny Alesond, Norveç – 78.5 derece kuzey

      En güneydeki yerleşim birimi : Puerto Williams, Şili – 55.1 derece güney

      En ıssız, yerleşim olmayan ada:  Tristan da Cunha – Güney Atlantik

      En çok dil konuşulan ülke: Papua Yeni Gine – 869

      En kuzeydeki kara parçası : Islet of Odaaq, Grönland açıklarında

      En güneydeki kara parçası:  Güney Kutbu, Antarktika

Türkiye’de İlkler

Türkiye’nin Enleri – Türkiye’nin İlkleri / Ülkemizin Enleri – Ülkemizin İlkleri

İlk hava şehidimiz Fethi Bey’dir.

İlk Türk uçağı Mavi Işık’tır(Kayseri/1979)

Dünyanın ilk ve tek cellât mezarı İstanbul Eyüp’te yer alır.

Nargile Osmanlı’ya ilk olarak Yavuz Sultan Selim zamanında Hindistan’dan getirildi.

Yerleşim yerine yapılan ilk baraj Denizli Gökpınar Barajı’dır.

Türkiye’de ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapıldı.

En fazla yağış alan ilimiz Rize’dir.

TBMM’nin ilk başkanı Fethi Okyar’dır.

İlk başbakanımız İsmet İnönü’dür.

En büyük adamız Gökçeada’dır.(Çanakkale)

İngilizce ile eğitime başlayan ilk Türk okulu Ankara TED Koleji’dir.(1954)

Türkiye’de özürlülere yönelik ilk otel Antalya’da hizmete girmiştir

Türkiye’nin ilk özel hayvanat bahçesi Bogaziçi Hayvanat Bahçesi’dir. (Izmit-Darica)

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk anayasası 1924 anayasasıdır.

Türkiye’nin en çok otel bulunan yeri Eminönü’dür.

Türkiye’de feribot ile taşımacılık yapılan tek göl Van Gölü’dür.

Kıbrıs Barış Harekâtı esnasında uçaklarımızın yanlışlıkla vurduğu gemimiz Kocatepe’dir.

Türkiye’nin ilk kadın bakanı Türkan Akyol’dur.

İlk şah tuğrası Yavuz Sultan Selim’in tuğrasında görülmeye başlanmıştır.

İlk Türkçe ezan İstanbul Fatih Camii’nde okundu.

Türkiye’nin ilk televizyon yayını İstanbul’dan yapıldı.

Cumhuriyet döneminde kurulan ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırka’sır.

Türkiye’de ilk politika okulu Nazif Ülken tarafından kurulmuştur.

Türkiye’de en fazla milletvekili seçilen İsmet İnönü’dür.(14 defa)

Ramazan çadırı ilk kez 1995 yılında Üsküdar Belediyesi tarafından kuruldu.

Cumhuriyet tarihinin en uzun süreli azınlık hükümeti Anasol-D hükümetidir.

Türkiye’deki ilk mali kurum Emniyet Sandığı’dır.

Türkiye’nin bilinen ilk erkek hemşiresi Murat Bektaş’tır.

Türkiye’nin ilk haber ajansı Anadolu Ajansı’dır.(1920)

Türkiye’nin ilk ve tek sınır ötesi harekâtı Kıbrıs çıkarmasıdır.

Türkiye’de kurulan ilk parti C.H.P’dir.

Latin alfabesine resmi olarak ilk geçen Türk devleti Azerbaycan’dır.

Türkiye’nin en düşük gelir elde edilen ili Muş’tur.

Yüzölçümü itibariyle en küçük komşumuz Ermenistan’dır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk başkanı M. Kemal’dir.

Türkiye’de baskı tekniğini ilk kez İbrahim Müteferrika kurmuştur.

İlk TSE belgesi Yıldırım Bayezid devrinde çıkarılmıştır.

Türkiye’nin en yüksek minaresi Selimiye Camisinde bulunur.

Türkiye Cumhuriyeti devletini ilk kabul eden devlet Ermenistan’dır.

Osmanlı Devleti’nin ilk bankası Banka-i Der Saadet’tir.(İstanbul Bankası)

Türkiye’de ilk uçak fabrikası Kayseri’de açıldı.

Kelaynak kuşları ülkemizde sadece Urfa’nın Birecik ilçesinde bulunur.

En işlek kara sınırımız Yunanistan sınırıdır.

Türkiye’de öldürülen ilk başbakan Nihat Erim’dir.

Türkiye’de ilk İngilizce gazete İlnur Çevik tarafından çıkarılmıştır.

Türkiye’nin ilk haber spikeri Zafer Cilasun’dur.

Mallarda kalite arayan ilk millet Türklerdir.

Türkiye dışarıya ilk olarak G. Kore’ye asker göndermiştir.

Türkiye’nin en eski şehri Hakkâri’dir.

Türkiye’de taşkömürünü ilk defa Uzun Mehmet bulmuştur.

Konya Türkiye’nin en uzun karayolu ağına sahiptir.

Türkiye’nin en kalabalık mezarlığı İstanbul Karacaahmet Mezalığı’dır.

Dünyada en fazla konuşulan diller sırasıyla şöyledir: Çince, Hintçe, İngilizce, İspanyolca ve Türkçedir.

Türkiye’de ilk milletvekili seçimleri I.Meşrutiyet’e yapıldı.

Ege Bölgesi’nde en uzun kıyılara sahip ilimiz Muğla’dır.

Karadeniz’in en yüksek dağı Kaçkar Dağı’dır.

Taşkömürü ilk defa Zonguldak’ta çıkarılmıştır.

Türkiye’de petrol arama çalışmaları ilk defa İskenderun’da yapılmıştır.

Türkiye’nin en zengin boksit yatakları Seydişehir’de bulunur.

Türkiye’de heyelan en çok kış mevsiminde görülür.

Türkiye’nin doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır.

Türkiye’nin ilk turistik yerleşim yeri Çeşme’dir.

Kümes hayvancılığı en çok Marmara Bölgesi’de farklıdır.

Türkiye’nin en doğu ucunda Iğdır ili bulunur.

Türkiye’nin çay yetiştirilen tek yöresi D.Karadeniz’dir.

Türkiye’de rüzgârın en etkili olduğu yer İç Anadolu’dur.

Türkiye’nin en az göç veren bölgesi Marmara Bölgesidir.

Türkiye’nin en az ormana sahip bölgesi G. Anadolu Bölgesi’dir.

İç Anadolu Bölgesi’nin en yüksek yeri Erciyes Dağı’dır.

Ulaşım yapılabilinen tek akarsuyumuz Bartın Çayı’dır.

Ülkemizde ilk dokuma fabrikası Nazilli’de açılmıştır.

Ülkemizde ilk şeker fabrikası Uşak’ta açılmıştır.

Ülkemizde ilk demir-çelik fabrikası Karabük’e açılmıştır.

Kayısı, fındık, çay üretiminde ülkemiz ilk sırada yer alır.

Dünya bor rezervlerin %70’i ülkemizde yer alır.

Ülkemizde ipek böcekçiliği en fazla Marmara Bölgesi’nde yapılır.

Türkiye’nin en fazla kara sınırı Suriye ile(877),en az kara sınırı ise Nahçıvan iledir(10)

Ege kıyıları en uzun kıyımızdır.

Ülkemizin en büyük gölü Van Gölü’dür.

Ülkemizde 15 adet büyükşehir,38.000’de köy mevcuttur.

Türkiye’nin en uzun akarsuyu, Kızılırmak’tır.

Zonguldak kömür yatakları birinci zamanda oluşmuştur.

Çanakkale ve İstanbul boğazları dördüncü zamanda oluşmuştur.

Kıyılarımıza en yakın ada Midilli Adası’dır.

Türkiye dışında Türk bayrağının dalgalandığı tek kale Caber Kalesi’dir.

Coğrafya ve Türkiye’nin Enleleri

Coğrafya ve Türkiye’nin En’leri 

Enlemin etkilediği en önemli faktör iklimdir.
• Boylam en çok yerel saat farklılaşmasını sağlar.
• En büyük paralel Ekvator, en küçük paraleller kutup noktalarıdır.
• Meridyenlerin en önemli özelliği boylarının eşit olmasıdır.
• Güneş ışınlarının en son dik geldiği yerler, dönencelerdir.
• Dönencelerin sınırını belirleyen en önemli faktör eksen eğikliğidir.
• En son, bir günün 24 saate kadar yaşandığı yerler kutup daireleridir.
• Gündönümlerinde, güneş ışınlarının en son teğet olarak geldiği yerler kutup daireleridir.
• Paralellerle meridyenleri birbirinden ayıran en önemli farklar: uzunlukların meridyenlerde aynı, paralellerde farklı olması, aradaki mesafenin paralellerde aynı, meridyenlerde farklı olmasıdır.
• İki meridyen arasındaki uzaklık, en fazla Ekvatorda en az kutuplardadır.
• Yerel saatin, en ileri olduğu yer 180o Doğu meridyeni; en geri olduğu yer 180o Batı meridyenidir.
• Bir yerde güneşin en yüksek olduğu an, gölgenin en kısa olduğu an, Güneş ışınlarının gün içinde en büyük açıyla geldiği an öğle vaktidir.

Türkiye’nin;
• En güney noktası 36o Kuzey paralelinden,
• En kuzey noktası 42o Kuzey paralelinden,
• En batı noktası 26o Doğu meridyeninden,
• En doğu noktası 45o Doğu meridyeninden,

Türkiye’nin;
• En uzun kara sınırı Suriye,
• En kısa kara sınırı Nahcivan,
• En işlek kara sınırı Bulgaristan,
• En elverişsiz İran sınırı,
• En uzun deniz sınırı Ege denizi sınırıdır.

Dünya’nın Şekli ve Hareketleri

Dünyanın geoid olmasının en önemli sonuçları:
• Ekvator yarıçapının kutuplar yarıçapından fazla olması,
• Yerçekiminin en az Ekvator’da, en fazla kutuplarda olmasıdır.

Dünyanın yuvarlak olmasının en önemli sonuçları;


• Güneş ışınlarının düşme açısı;
• En büyük Ekvator’da
• En küçük kutuplarda olması

Dünyanın dönüş hızının;
• En fazla Ekvator’da
• En az kutuplarda olmasıdır.

İki meridyen arası uzaklığın;
• En fazla Ekvator’da,
• En az kutuplarda olmasıdır.
• Eksen eğikliğinin en önemli sonucu mevsimlerin oluşmasıdır.
• Eksen eğikliğinin en önemli sonucu mevsimlerin oluşturması ve dönencelerin sınırını belirlemesidir.

Dünyanın yıllık hareketi sırasında Güneş’e;
• En uzak olduğu an günötedir. (4 Temmuz)
• En yakın olduğu an gün beridir. (3 Ocak)
• Dünyanın yörüngesinin elips olmasının en önemli sonucu mevsim sürelerinin farklı olmasıdır.

21 Mart ve 23 Eylül’de Ekvator’da;
• Gölge boyu en kısa,
• Isınma en fazla, aydınlatılan alan en dar,
• Işınların yere değme açısı en büyük,
• Işınların atmosferde tutulması en az,
• Işınların atmosferde aldığı yol en kısa,
• Işınların geri yansıması en azdır,

21 Haziran’da Kuzey yarımkürede;
• En uzun gündüz,
• En kısa gece,
• En kısa gölge,
• En Yüksek sıcaklıklar yaşanır.

21 Aralık’ta; Güney yarım kürede;
• En uzun gündüz,
• En kısa gece,
• En kısa gölge,
• En yüksek sıcaklıklar yaşanır.

Dünyanın şeklinden, günlük ve yıllık hareketinden hiçbir zaman etkilenmeyen özellik: Eksen eğikliğidir.  

Harita Bilgisi

·Harita ve plânın en önemli özelliğinin, kuşbakışı çizim ve ölçeğinin olmasıdır.
·Krokiyi harita ve plândan ayıran tek özellik kabataslak olmasıdır.
·Haritalarda bozulma en fazla kutuplarda, en az Ekvator’dadır.
·Haritalarda en fazla ayrıntı plânlarda, en az ayrıntı Atlas Haritalarındadır.

Büyük Ölçekli haritaların; en olumlu özellikleri ayrıntısının çok ve bozulma oranının az olmasıdır. En olumsuz özellikleri ise, gösterdiği alanın az olması ve duvarda fazla yer kaplamasıdır.

Küçük Ölçekli haritaların; en olumlu özellikleri gösterdiği alanın fazla olması ve duvarda az yer kaplamasıdır.

Yeryüzü şekillerinin haritalarda gösterilme metodundan; en kullanışlısı izohips metodudur. Tapoğrafya yüzeyini (engebeleri) en iyi ifade eden metod arama metodudur. Her ikisini birden ifade eden en iyi metod kabartma yöntemidir.

İzohipslerde;
En fazla eğitim; çizgilerin sık olduğu yerde,
En az eğitim; çizgilerin seyrek olduğu yerlerdedir.

Çizgilerin en sık olduğu yerde;
·En fazla aşındırma,
·En zor tırmanma,
·En kısa uzunluk vardır.

İzohipslerde;
·En yüksek noktayı en içteki çizgi,
·En alçak noktayı en dıştaki çizgi gösterir.

İzobarlarda;
·En derin noktayı, en içteki eğri,
·En sığ yeri en dıştaki eğri gösterir.

İç ve Dış Kuvvetler

·En kısa sürede yeryüzünün şekillenmesi depremler ile olur.
·En fazla deprem Büyük Okyanus çevresi, Atlas Okyanusu kıyıları, Akdeniz ülkeleri ve Doğu Afrika’da görülür.
·En az deprem İskandinavya, Doğu Avrupa, Rusya, Kanada ve Avustralya’da görülür.

Türkiye’de;
·En fazla deprem, Kuzey Anadolu fay hattı, Batı Anadolu fay hattı ve Güneydoğu fay hattı kuşağında olur.
·En az deprem, Konya ovası, Taşeli platosu, Mardin eşiği ve Ergene havzasında olur.
·En şiddetli ve zararlı deprem, tektonik depremdir.
·Volkanizmanın en olumlu özellikleri verimli topraklar ile kurşun, krom, pirit ve manganez gibi madenleri oluşturmasıdır.

Mekanik çözülme;
·En fazla çöllerde, kutuplarda ve dağların yüksek yerlerinde görülür.
·En çok kimyasal çözülme Ekvatoral bölgelerde görülür.

Türkiye’de;
·En verimli taşınmış toprak alüvyondur.
·En fazla yıkanmış toprak laterittir.
·En verimsiz toprak Tundra toprağıdır.

Türkiye’de;
·En fazla heyelan Doğu Karadeniz’de görülür.
·En az heyelan İç Anadolu’da görülür.
·En geniş havzaya Amazon nehri sahiptir.
·En yüksek debiye (akıma), Amazon, Kongo, Missisipi ve Nil nehri sahiptir.
·En düzenli rejime Amazon, Kongo ırmakları sahiptir.
·En çok derine aşındırma akarsu ağzındadır.
·En önemli akarsu aşındırma şekli vadilerdir.
·Denge profilini kazanan akarsuda;
·Eğim en az, hız en az, enerji en az, denizden yükseklik en azdır.
·Türkiye’de rüzgârların en etkili olduğu bölge İç Anadolu’dur.
·Dalga aşındırması en fazla dik kıyılarda etkili olur.

Türkiye’de;
·En fazla falez (yalıyar) Karadeniz kıyılarındadır.
·Gel-git en fazla Kuzeybatı Avrupa kıyılarında görülür.
·Gel-git en belirgin; Bir ay içinde dolunay zamanı, yıl içinde ekinokslarda görülür

İklim
·En önemli atmosfer tabakası Troposfer’dir.
·Güneşten alınan enerji miktarı en çok ışınların düşme açısına bağlıdır.
·En büyük açıyla güneş ışınlarını alan yerler, dönenceler arasıdır.

Dünyada;
·En yüksek sıcaklıklar dönenceler civarında görülür.
·En düşük sıcaklıklar orta kuşak karalarının iç kısımlarında olur.

Türkiye’de;
·En yüksek sıcaklıklar Güneydoğu da, en düşük sıcaklıklar Kuzeydoğudadır.
·Basınç, en yüksek 30 derece enlemlerindedir. (Suptropikal-Dinamik Yüksek Basınç)
·Bir izobar haritasında çizgilerin en sık olduğu yerde rüzgar en hızlı eser ve en kısa yolu takip eder.
·Havanın taşıyabileceği en fazla neme maksimum nem ya da doyma noktası denir.

Yağışın oluşması için;
·En önce havanın yükselmesi gerekir.
·En çok konveksiyon yağış, Ekvator çevresinde görülür.

Dünyada;
·Yağış rejimi düzenli bir şekilde en fazla yağış alan yer Ekvatoral Bölgedir.
·Yağış rejimi düzensiz olarak en fazla yağış alan yer Muson Asyasıdır.
·En az yağış 30 derece enlemleri civarındadır.

Türkiye’de;
·En fazla yağış Doğu Karadeniz’de,
·En az yağış Tuz gölü civarında,
·En kurak Güneydoğu Anadolu’dur.
·En sıcak iklim ekvatoral iklimdir.
·En soğuk iklim kutup iklimidir.
·En fazla günlük sıcaklık farkı çöl ikliminde, görülür.
·En az günlük sıcaklık farkı Ekvatoral iklimde görülür.
·En fazla yıllık sıcaklık farkı Karasal iklimdedir.
·En az yıllık sıcaklık farkı Ekvatoral iklimdedir.
·En düzenli yağış rejimi Ekvatoral iklimdedir.
·En düzensiz yağış rejimi çöl iklimindedir.
·En çok kışın yağış alan iklim Akdeniz iklimidir.
·En çok sonbaharda yağış alan iklimler ılıman okyanus iklimi ve Karadeniz iklimidir.
·En çok yağışı ilkbahar ve sonbaharda alan iklim Ekvatoral iklimdir.
·Yağış rejimleri birbirine en çok benzeyen iklimler; Muson,Savan ve şiddetli Karasal iklimlerdir.

 

Nüfus ve Yerleşme

Dünyada;

En sık nüfuslu yerler;
Güneydoğu Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika’nın doğusudur.

En seyrek nüfuslu yerler;
Kutup bölgeleri, çöller, yüksek dağlar ve Ekvatoral bölgelerin alçak yerleridir. (Amazon ve Kango boyları)

Dünyada;
·En fazla nüfus artışı Afrika, Güney Amerika ve Güney Asya’dadır.
·En az nüfus artışı Avrupa’dadır.

Türkiye’de;
·En sık nüfuslu bölüm, Çatalca-Kocaeli bölümüdür.
·En seyrek nüfuslu bölüm, Hakkari bölümüdür.
·En hızlı nüfusu artan il, İstanbul’dur. (sürekli göç sebebi ile)

Türkiye’de;
·En çok göç alan il, İstanbul’dur.
·En çok göç veren iller, Artvin ve Rize’dir.

Gelişmiş bir ülke ile geri kalmış bir ülke karşılaştırıldığında;

Gelişmiş ülkelerde;
·Orta yaş nüfus en azdır.
·Genç nüfus en azdır.
·Ortalama yaşam süresi en uzundur.
·Doğurganlık en azdır.
·Sanayi gelirleri en fazladır.
·Tarım gelirleri en azdır.
·Okur-Yazar oranı en fazladır.
·Sağlık hizmetleri en fazladır.
·Milli gelir en fazladır.
·Sanayi ürünleri ihracatı en fazladır.
·Tarım ürünleri ihracatı en azdır.
·Sanayi ürünleri ithalatı en azdır.
·Tarım ürünleri ithalatı en fazladır.
·Kent nüfusu en fazladır.
·Kır nüfusu en azdır.
·Nüfus artışı en azdır.
·Üretim en fazladır.
·İç göç en azdır.
·Dışarıdan gelen işçi en çoktur.
·Tarımın iklime bağımlılığı en azdır.
·İklimin nüfus dağılışına etkisi en azdır.
·Modern tarım metodu en fazladır.
·Bağımlı nüfus en azdır.
·Alt yapı sorunu en azdır.
·Bebek ölümü en azdır.

Dünyada;
En fazla nüfuslanmış kıta Asya, en az nüfuslanmış kıta Avustralya’dır.

Türkiye’de;
·En fazla göç veren bölge Karadeniz’dir.
·En az göç veren bölge Marmara’dır.
·En fazla nüfuslanmış bölge Marmara’dır.
·En az nüfuslanmış bölge Güneydoğu Anadolu’dur.

Tarım ve Ekonomi


·En fazla intensif tarım Batı Avrupa ülkelerinde uygulanır.
·En fazla kakao Brezilya’da üretilir.
·En çok kauçuk ABD’de üretilir.
·En çok hurma; Irak, Mısır, Arap ülkelerinde üretilir.
·En fazla yer fıstığı; Hindistan’da üretilir.
·En fazla pamuk; BDT ve ABD’de üretilir.
·En çok çay; Hindistan, Çin ve Srilanka’da üretilir.
·En çok portakal; ABD ve Brezilya’da üretilir.
·En çok muz; Brezilya, Hindistan, Filipinler, Endonezya ve Ekvatorda üretilir.
·En çok pirinç; Muson Asya’sında üretilir.
·En çok mısır; ABD’de üretilir.
·En çok buğday; ABD, BDT, Kanada, Arjantin, Türkiye ve Hindistan’da üretilir.
·En fazla fındık; Türkiye’de üretilir.
·En fazla incir; Türkiye’de üretilir.  

Özlü Sözler: A – D

ACI
   ■ Bütün acılara dayanılır, yeter ki ekmeğin olsun. CERVANTES
   ■ İşi çok olanların gözyaşları için vakitleri yoktur. LORD BYRON
   ■ Acı çekmek, ölmekten daha çok cesaret ister. NAPOLEON
   ■ Tatlı şeyler, sonu iyi biten acılardır. AESKHYLOS
   ■ Hiçbir şey, acıdan daha hızlı gelemez. BAİLEY
   ■ Dünkü acılar, bugünkü sevinçlerin kaynağını oluşturur. POLLOK
   ■ Acı, acıyı bastırır. TÜRK ATASÖZÜ

AÇLIK
   ■ Açlık, kılıçtan bile keskindir. BEAUMONT İLE FLETCHER
   ■ Açlık, dünyanın en güzel salçasıdır. CERVANTES
   ■ Aç tavuk düşünde darı ambarı görür. TÜRK ATASÖZÜ

AKRABALAR
   ■ Akrabalarının sevmediği insanı kimse sevmez. PLAUTUS
   ■ En kötü nefret, akrabaların nefretidir. TACITUS
   ■ Akrabalar, ne yaşamasını nede ölecek zamanı bilen insanlardır. OSCAR WILDE
 

ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK
   ■ Övülmek isterseniz, alçak gönüllülüğü yem olarak kullanabilirsiniz. CHESTERFİELD
   ■ Gerçekten alçak gönüllü olan bir insan, kendisinden hiç söz etmeyen insandır. LA BRUYERE
   ■ İnsan gururu yüzünden de alçak gönüllü olabilir. MANTAİGNE
   ■ İnsan yüzü kızaran hayvandır. MARK TWAİN
   ■ Bir adamın gerçekten büyük olup olmadığını, onun alçak gönüllülüğünden anlayabilirsiniz.
   ■ Senden iyilere yerini vermesini bil. KEBLE

APTALLIK

   Her aptal onu beğenen başka bir aptal bulur. BOİLEAU
   ■ Gençler, yaşlıların aptal olduklarını sanırlar, ama yaşlılar gençlerin aptal olduklarını bilirler.
   ■ Bilgili bir aptal, bilgisiz bir aptaldan daha aptaldır. MOLİERE
   ■ Büyük tehlike, yarı aptallarla yarı akıllıların arasında yatar. GEOTHE
   ■ Eğer hiç aptal görmek istemiyorsanız, gözlüklerinizi kırın. RABELAİS
   ■ İnsanlar aptal olarak yaşayabilirler; ama aptal olarak ölemezler. YOUNG
   ■ Aptal ata binmiş, bey oldum sanmış. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Kendini akıllı sanan herkes aptaldır. VOLTAİRE
   ■ Yaşamanın tadını çıkarmaktan korkana aptal derim. ALBERT CAMUS

AŞK
   ■
İlk ve son aşkımız kendimize karşı olandır. BOVEE
   ■ Aşk, masraflarla çevrilmiş bir duygu okyanusudur. LORD DEWAR
   ■ Gençlerin istekleri: Aşk, Para, sağlık. Yaşlıların istekleri: Sağlık, para, aşk. Erkekler aşka âşık olarak başlarlar, kadınlara aşık olarak bitirirler; kadınlarda erkeklere aşık olarak başlar, aşka aşık olarak bitirirler. REMY DE GOURMONT
   ■ Aşk Fransa’da bir komedi, İngiltere’de bir trajedi,İ talya’da bir opera, Almanya’da bir melodramdır. MARGUERİTE BLESSİNGTON
   ■ Aşk, deniz meltemleri gibidir; sesini duyarız, nereden nereye gittiğini kestiremeyiz. BORNE
   ■ Aşkın gözü kördür. PROPERTİUS
   ■ Aşk, yüreklerden gökyüzüne kadar uzanan ateşten bir merdivendir. E.GEİBEL
   ■ Aşk, yepyeni kalabilen eski bir masaldır. H.HEİNE
   ■ Aşkın gelişi, aklın gidişidir. ANTOİNE BRET
   ■ Beni az, ama uzun sev. MARLOWE
   ■ Aşk, geceyi bile gün ışığına boğabilir. A. SALLE
   ■ Sevmeyi bilmeyen, ölmeyi de bilmez. ANONİM
   ■ Aşk, sürekli bir mutluluktur. GEORGE SAND
   ■ En tatlı gelen sevinç ve en kötü gelen acı aşktır. BAİLEY   

BABALAR
    ■ Baba bilgisiyle adam olunmaz. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Baba malı tükenir. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Babalar, doğanın yarattığı bankerlerdir. FRANSIZ ATASÖZÜ

BAĞIŞLAMAK

    Bir düşmanı bağışlamak, Bir dostu bağışlamaktan daha kolaydır. MME. DOROTHEE DELUZY
   ■ Başkalarını hep bağışla; kendini hiç bağışlama. SYRUS
   ■ Sevdiklerimiz, bizi aldattıkları zaman onları bağışlarız. Aslında en az bağışlanması gereken kişiler onlardır.

BASIN
    ■ Basın, milletin müşterek sesidir. ATATÜRK
   ■ Meclis, konuşma ve basın hürriyetlerini kısan kanunlar yapamaz. ABD ANAYASASI.
   ■ Basın hürriyeti kalkarsa, vicdan, eğitim, konuşma hürriyetleri de kalkar. F.D.ROOSEVELT
   ■ Basın hürriyeti, öteki hürriyetlerin emniyet sübabıdır; diktatör hükümetlerden başka hiçbir kuvvet onu kısamaz. GEORGE MASON
   ■ Bizi idare edenler, hükümetler ve gazetelerdir. WENDEL PHİLLİPS
   ■ Gazetesiz bir hükümet idaresine, hükümetsiz bir gazete idaresini tercih ederim. JEFFERSON
   ■ İyi bir başyazıda insanlara kendi düşüncelerinizi değil, onların düşüncelerini verebilirsiniz.
   ■ Hürriyetimiz, basın hürriyetine dayanır; basın hürriyetlide kaybolmadan kısılmaz. A.BRİSBANE
   ■ Üç gazete, beni yüz sancaktan daha çok korkutur. NAPOLEON

BAŞARI
    ■ Hiçbir başarı kazanamayanlar için en tatlı şey, başarıdır. EMİLY DİCKİNSON
   ■ Dünyada başarı kazanmanın iki yolu vardır: Kendi aklından faydalanmak, başkalarının akılsızlığından faydalanmak. BRUYERE
   ■ Dünyada başarı kazanabilmek için aptal görünmeli, akıllı olmalıdır. MONTESQUİEU
 
BEKARLIK
    ■ Bekar bir adam, son saniyede daha iyisini bulan kadınların bir hatırasıdır. ANONİM
   ■ Topluma en büyük eserleri, çocuksuz adamların evlenmemiş olanları vermişlerdir. BACON
   ■ Bekar gözüyle kız alınmaz. TÜRK ATASÖZÜ
 
BENCİLLİK
    ■ Sevgililerin birbirilerinden hiç bıkmamalarının sebebi, hep kendilerinden söz etmeleridir.
   ■ Herkesin sizden iyi bir şekilde söz etmesini mi istiyorsunuz? Öyleyse kendinizi övmeyin. PASCAL
 
BİLGİ
    ■ Gençken bilgi ağacını dikmesek, yaşlandığımız zaman gölgesine sığınacak bir yerimiz olmayacaktır. S.R.CHAMFORT
   ■ Bilgi, sevgiyle zekânın anasıdır. A.W.HARE
   ■ Bütün bildiğim, bir şey bilmediğimdir. SOKRATES
   ■ Bazı şeyleri yarım bileceğine, bir şey bilme daha iyi. NİETZSCHE
   ■ İnsanın, cahil olduğunu bilmesi bilgiye atılmış ilk adımdır. DİSRAELİ
   ■ Dünyada en zor şey, insanın kendini bilmesidir. THALES
   ■ Bildiklerini saatin gibi kullan; kendine sakla. Herkesin ortasında sık sık çıkarıp caka satma. CHESTERFİELD
   ■ Başkalarını bilen kimse bilgili, Kendini bilen kimse akıllıdır. LAO-TSZE
   ■ Ne olacağımızı değil, ne olduğumuzu biliriz. SHAKESPEARE
   ■ Bazı insanlar koca evreni bilirler de kendilerini bilmezler. LA FONTAİNE
   ■ Çok bilenin, derdi de çok olur. LESSİNG

BOŞ İNANÇLAR
    ■
Boş inançlar, cılız akıllıların dinleridir. BURKE
   ■ Boş inançlarda, Tanrıya karşı duygusuz bir korku vardır. CİCERO


CEZA/CEZAEVİ
   ■ Suçluları asmak onları iyileştiremez ki. VOLTAİRE
   ■ En büyük cezaevi taş duvarların, demir parmaklıkların değil, insan kafasının içidir. LOVELACE
   ■ Haklıların mahkûm edildiği bir ülkede, bütün doğruların yeri cezaevidir. THOREAU

CUMHURİYET
    ■ Cumhuriyetler zenginlikten, diktatörlerde yoksulluk yüzünden yıkılırlar. MONTESQUİEU

ÇOCUKLAR

   ■ Çocuklar iyi yapmanın en iyi yolu onları sevindirmektir. OSCAR WILDE
   ■ Çocukları eleştirmecilerden çok, örneklere ihtiyacı vardır. JOUBERT
   ■ Bir çocuk sütle ve övgüyle beslenir. LAMB
   ■ Çocuk mantığın uykusudur. ROUSSEAU
   ■ Mutlu çocuk! Beşik ne büyük geliyor sana; büyü de bakalım dünyaya sığabilecek misin?
   ■ Çocuklar uyuya uyuya büyür, ihtiyarlar uyuya uyuya ölür. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Çocukları duymayınız, görünüz. İNGİLİZ ATASÖZÜ

DAVRANIŞLAR

   ■ Erkekler yasaları, kadınlar davranışları şekillendirir. DE SEGUR
   ■ Davranışlar herkesin kendini seyrettiği bir aynadır. TERENCE

DEDİKODU
    Dünyada, kendi hakkında konuşulmaktan daha kötü bir şey vardır; kendi hakkında konuşulmamak. OSCAR WILDE

DEĞİŞME
   ■ Irmaktan geçerken at değiştirilmez. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Her gün değişiyoruz; düşüncelerimizle eserlerimiz nasıl aynı kalabilir? CARLYLE
   ■ Yüksek bir mevkiye yerleşen alçak bir kişiden daha kötü bir şey olamaz. CLAUDİANUS

DEMOKRASİ
   ■ Demokrasi, halkın halk tarafından halk için iradesidir. LİNCOLN
   ■ Demokrasinin kusurları, yine demokrasiyle kapatılır. ALFRED E.SMİTH
   ■ Demokrasi demek, ”sende benim kadar iyisin” demektir. THEODORE PARKER

DENEY
   ■ Deneyler, en iyi öğretmenlerdir. Yalnız okul masrafları biraz çoktur. CARLYLE
   ■ Başkalarının deneylerinden yararlanmayı bilecek kadar akıllı kimse var mı şu dünyada.

DİKTATÖRLÜK
   ■ Nasıl güneş batmadan akşam olmazsa; basının elinden özgürlüğü alınmadan da diktatörlük olmaz. COLTON
   ■ Bir ulusu tek kişinin idare edebileceğine inanırım, şu şartla: O adam ayaklarında çizme, elinde kırbaç, O ulus sırtında semerle doğarsa.    
ALGERNON SİDNEY
   ■ İyi bir anayasa, en iyi diktatörlükten kat kat iyidir. MACAULAY

DİL
   ■ Kendi dilini tam olarak bilmeyen, başka dili de öğrenemez. G. BERNARD SHAV
   ■ Kuşlar ayaklarıyla, insanlar dilleriyle yakalanırlar. THOMAS FULLER
   ■ Dil sürçeceğine ayak sürçsün daha iyi. HERBERT
   ■ Dilsiz olmak, çok söylemekten yeğdir. TÜRK ATASÖZÜ

DİLENCİLER
   ■ Ölü bir imparator olmaktansa, yaşayan bir dilenci olmak daha iyidir. LA FONTAİNE
   ■ Bir dilenciyi at sırtına koy da bak, nasıl dört nala sürüyor. BURTON
   ■ Dilencilerin seçmeye hakkı yoktur. BEAUMONT İLE FLETCHER

DOKTRİNİN
   ■ Doktrinin derisi soğukluktur, ama içi tıka basa samanla doludur. HENRY W.BEECHER DOSTST
   ■ Üç gerçek dost vardır: Yaşlı bir eş, yaşlı bir köpek, hazır para. FRANKLIN
   ■ Dostu olmayanın düşmanı da olmaz. TENNYSON

DÜŞMAN
    ■ İnsanın en büyük düşmanı kendisidir. CİCERO
   ■ Bir tek düşmanı olan, her yerde onunla karşılaşır. EMERSON
   ■ Tanrı’ya ettiğim dua pek kısadır: ”Tanrım, düşmanlarımı gülünç duruma düşür. ”VOLTAİRE
   ■ Düşmanın eline kılıç verilmez. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Düşmanın karınca gibi ise sen onu fil gibi san. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Düşmanım dost olacağına, düşman olsun daha iyi.  BİAS
   ■ Uyuyan köpeği uyandırmaya gelmez. ALLESSANDRO ALLEGRİ
   ■ Unutma ki, ağzında bal olan arının kuyruğunda da iğnesi vardır. LYLY

DÜŞÜNCE
   ■ Fikirler cebir ve şiddetle, top ve tüfekle asla öldürülemez. ATATÜRK
   ■ Büyük işler gibi, büyük düşüncelerinde davula ihtiyaçları yoktur. BAİLEY
   ■ Uyuyan düşünce, bir daha uyumaz. CARLYLE
   ■ Düşünceler iyi ve cesur olanların beyinlerinde, kollarında gelişmelidir; yoksa rüya olmaktan ileri gidemezler.  EMERSON
   ■ Hiçbir ordu, zamanı gelmiş bir düşünceye karşı koyamaz. VİCTOR HUGO
   ■ Düşüncelerini değiştirmeyenler sadece aptallarla ölülerdir. LOWELL
   ■ Düşünüyorum, öyleyse varım. DESCARTES
   ■ Düşünmeden öğrenmek, vakit kaybetmektir.  KONFİÇYUZ
   ■ Herkes düşüncelerinde yanılabilir. Ama aptallar bir türlü yanıldıklarını anlayamazlar. CİCERO
   ■ Soylu düşünceleri olan kişiler yalnız değildirler. SİR PHİLİP SİDNEY
   ■ Büyük düşünceler, yürekten doğar. VAUVENARGUES
   ■ İnsan, savaşmadığı düşüncelerini değiştiremez. THOMAS MANN
   ■ Düşünce rüzgar, bilgi, yelken, insanlık bir kayığın kendisidir. A.W.HARE
   ■ Ölümsüz olarak bildiğim tek şey, düşüncedir. MEREDİTH
   ■ Acayip şeyler, acayip düşüncelerden doğar. SHELLEY
   ■ Düşüncelerle karşılaşınca, zayıflar korkar, aptallar karşı gelir, akıllılar karar verir. J.ROLAND
   ■ Alçakgönüllü yüreklerde yaşayan düşünceler, yüksek düşüncelerdir.  MONTAİGNE

Özlü Sözler: G – Ş

GECE
   ■ Gecenin kara pelerini herkesi aynı şekilde örter. DU BARTAS
   ■
Sabah yaklaştıkça, gece kararır.  LONGFELLOW
   ■
Gece, kadınlarla yıldızları güzel gösterir. LORD BYRON
   ■
Gecenin binlerce gözü vardır. W.BOURDİLLON

GEÇMİŞ
   ■ Geleceğin en iyi peygamberi geçmiştir. JOHN SHERMAN
   ■
Geçmişi hatırlamayanlar, onu bir kere daha yaşamak zorunda kalırlar. GEORGE SANTAYANA
   ■
Geçmiş, bir kova külden başka bir şey değildir. CARL SANDBURG

GELECEK
   ■ Dünyada her şey yıkılsa bile, gelecek yerinde durur. BOVEE
   ■
Geleceği hiç düşünmem; ansızın geliverir. ALBERT EİNSTEİN
   ■
Bu günü görmek. Geleceği görmekten daha kolaydır. FRANKLİN
   ■
Geleceği satın alabilecek tek şey, bugündür. SAMUEL JOHNSON

 
GENÇLİK
   ■ Geçlik, insanın başına hayatta bir kere gelir. LONGFELLOW
   ■
Gençliğimizin rüyalarından ayrılmalıyız. SCHİLLER
   ■
Ne kadar uzun yaşarsanız yaşayın; ilk yirmi yıl ömrünüzün en uzun yarısıdır.   SOUTHEY
   ■
Gençlikte, güzellikte akıl arama! HOMEROS

GÖZLER
   ■ Gözler kendilerine, kulaklar başkalarına inanırlar. ALMAN ATASÖZÜ
   ■
İnsan, gözleri kapalı olduğu zaman da görebilir. COLERİDGE
   ■
Bütün mesele, ruhları görebilecek gözler edinmektir. LORD BYRON
   ■
Gözler insan ruhunun penceresidir. DU BARTAS

GÖZYAŞLARI
   ■ Gözyaşları, acının sessiz sözleridir. VOLTAİRE
   ■
Gözyaşları, insan ruhuna yağan yaz yağmurlarıdır. ALFRED AUSTİN
   ■
En çabuk kuruyan şey, gözyaşıdır.  CİCERO

GURUR
   ■ Gururla zayıflık, ikiz kardeştirler. LOWELL
   ■
Küçük insanların büyük gururları vardır. VOLTAİRE
   ■ Bütün büyük yanlışlıkların altında gurur yatar. RUSKIN
 

KADIN
   ■ Bir kadın sevgisine ulaşmak için geçilen yolların en kısası ”acındırmaktır.” B.I.FLETCHER
   ■ Kadını güzel yapan Tanrı; sevimli yapanda şeytandır. VİCTOR HUGO
   ■ Kadınların aşkları suya yazılmış inançları da kuma çizilmiştir. AYTOUN
   ■ Kadınların üzüntüsü yaz fırtınası gibidir; şiddetli ama kısa olur. JOANNA BAİLLİE
   ■ Kadın insanın gölgesi gibidir; kovalarsanız kaçar, kaçarsanız kovalar. CHAMFORT
   ■ Erkekler, kadınlara istediklerini söylerler; kadınlar, erkeklere istediklerini yaparlar. DE SEGUR
   ■ Kadınların çoğu, resimleri kadar genç değildir. SİR MAX BEERBOHM
   ■ Kadınlar, gururlarını kurtaran yalanlardan hoşlanırlar. G.F.ATHERTON
   ■ Kadınların ellerine düşeceğine kucaklarına düş. BİERCE
   ■ Kadınların en büyük suçları erkeklere benzemek istemeleridir. DE MAİSTRE
   ■ Kadının namusunu erkeklere karşı koruması, ününü kadınlara karşı korumasından çok daha kolaydır. ROCHEBRUNE
   ■ Kadının kötüsü kadar kötü, iyisi kadar da iyi bir yaratık yoktur. EURİPİDES
   ■ Bir kedinin dokuz canı, bir kadının da dokuz kedi kadar canı vardır. FULLER

KALEM
   ■ Kalem, kılıçtan daha güçlüdür. BULWER-LYTTON
   ■ Kalem, acemi avcıların elinde hedefini şaşıran bir ok da olabilir. BARACCİO
   ■ Dünyayı yönetenler kalem, mürekkep ve kâğıttır. JAMES HOWELL

KAN
   ■ Kan dökenin kanı temiz kalmaz. BARACCİO

KANDIRMA
   ■ İnsanı kendisi kadar kimse kandıramaz. GREVİLLE

EVLİLİK

   ■ Bütün bildiklerini karısına söyleyen koca, az şey biliyor demektir. THOMAS FULLER
   ■ Karılar; gençlerin sevgilisi, orta yaşlıların arkadaşları, yaşlılarında dadısıdır. BACON
   ■ Kötü kızdan iyi karı olmaz.  FRANKLIN
   ■ Bütün kocalar aynıdır, yüzleri değişik olmazsa birbirinden ayırt edemezsiniz. ANONİM
   ■ İyi bir koca sağır, iyi bir karıda kör olmalıdır. ANONİM
   ■ İyi bir koca geceleyin ilk uyuyan, sabahleyin de son kalkan kişi olmamalıdır. BALZAC

KOMŞU
   ■ Arkadaşsız ederiz, ama komşusuz edemeyiz. THOMAS FULLER
   ■ Komşunun tarlası daha verimli, komşunun sütü daha çok görünür. OVİDİUS

KONUK
   ■ Misafir misafiri istemez; ev sahibi hiçbirini istemez. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Hiçbir konuk üç günden fazla çekilmez. PLAUTUS
   ■ Fırtınanın kapınıza attığı konuklara iyi davranın. HORATİUS

KONUŞMAK
   ■ Konuşmak, öğrenmeye yol açar; ama dehanın okulu yalnızlıktır. GİBBON
   ■ Sessizlik de bir çeşit konuşma sanatıdır. HAZZLİTT
   ■ İnsan ne kadar az düşünürse, o kadar çok konuşur. MONTESQUIE
   ■ Her insanın düşündüğünü söylemeye, her dinleyenin de ona karşı çıkmaya hakkı vardır. SAMUEL JOHSON
   ■ Söylediklerini kabul etmeyebilirim; ama söyleme hakkını ölünceye kadar desteklerim. VOLTAİRE
   ■ Konuşma, insanın aklını kullanma sanatıdır. EFLATUN
   ■ Çok konuştukça, düşünce ölür. HALİL CİBRAN

KÖTÜLÜK
   ■ Biri sana kötülük ederse unut, ama sen birine kötülük edersen hiç unutma. HALİL CİBRAN
   ■ Kötü olaylar, kötü sebeplerden doğar. ARİSTOPHANES
   ■ Çamur atma; hedefini şaşırır, kirli ellerinle kalıverirsin. JOSEPH PARKER
   ■ Kötü kazanabilir. Ama üstün gelemez. JOSEPH ROUX
   ■ Kötülüğün içine kolayca girilir, ama güçlükle çıkılır. MME. DE. MAİNTENON.
   ■ En çok, kendine yapacağın kötülüklerden kork. PESTALLOZİ
   ■ Kimse bir birinden kötü olamaz. JUVENAL
   ■ Kötülükle ancak kötülük uyuşabilir. LİVY

MODA
   ■ Modadan ayrılmayan bir kadın, kendine aşık olmuş bir kadındır. LA ROCHEFOUCAULD
   ■ Moda öyle dayanılmaz, öyle çirkin bir şey ki, altı ayda bir değiştirmek zorunda kalırız. O.WILDE

MUTLULUK
   ■ Bana bir mutluluk söyleyin ki, acı karşılığında elde edilmiş olmasın. MARGERET OLİPHANT
   ■ Herkes mutluluktan bahseder, ama pek az kimse bilir onu. MME. JEANNE P.ROLAND.
   ■ Herkes kendi mutluluğunun demircisidir. ALMAN ATASÖZÜ
   ■ Talihli olanların horozları bile yumurtlamaya başlar. RUS ATASÖZÜ
   ■ Mutluluk, sağlamlığı yaratır. C.W.CURTİS
   ■ Mutluluk, paylaşılmak için yaratılmıştır. CORNEİLLE
   ■ Mutluluk, bizi zorlayan kadere karşı kazanılan zaferlerin en büyüğüdür. ALBERT CAMUS
   ■ İnsanlar için en ideal düzen, onların mutlu olduğu düzendir. ALBERT CAMUS
   ■ Başkalarının mutluluğundan kendine pay çıkaran insan, en mutlu insandır. GEOTHE

NAMUS
   ■ Namuslu davranmak en iyi siyasettir. CERVANTES
   ■ Namuslu bir adam, Tanrı’nın en soylu eseridir. ALEXANDER POPE

NÜKTE
   ■ Keskin nükteler de, keskin bıçaklar gibi sık sık sahiplerinin parmaklarını keser. ARROWSMİTH
   ■ Nükte, konuşmanın yemeği değil, tuzudur. HAZZALİT
Bir gram nükte, bir kilo acıya bedeldir.    RİCHARD BAXTER

 ÖĞRENMEK
   ■ Herkes öğrenmek ister; kimsede karşılığını vermeye kalkışmaz.JUVENAL
   ■ Öğrenmenin üç kaynağı vardır; çok görmek, çok acı çekmek, çok çalışmaktır. CATHERALL
   ■ İnsan, kendi yanlışlarından çok şey öğrenebilir. FREUDE

ÖĞÜT
   ■ Verilen öğütlerden yalnız akıllılar yararlanır. SYRUS
   ■ Hiçbir zaman kimseye savaşa gitmeyi ya da evlenmeyi öğütleme. İSPANYOL ATASÖZÜ
   ■ Konuşacak zamanı bil; krallara öğüt vermek tehlikelerin en büyüğüdür. HERRİCK
   ■ Sakın bir toplulukta öğüt vermeye kalkma. ARAP ATASÖZÜ
   ■ Sersemler bile ara sıra iyi öğütler verir. BOİLEAU
   ■ Ne öğüt verirsen ver, yalnız kısa olsun. HORİTUS
   ■ Öğüt, geçer akçelerin en küçüğüdür. BİERCE
   ■ Aklı az olanın verdiği öğüt çok olur. BOİLEAU
   ■ En iyi öğüdü ancak kendine verebilirsin. CİCERO
   ■ En iyi öğüt verenler kadınlardır. CELDERON
   ■ Salım limanda olanlar, rahat öğüt verirler. SCHİLLER

ÖVGÜ
   ■ Akıllı erkeği arkasından, kadını da yüzüne karşı öv. GAL ATASÖZÜ
   ■ Bütün seslerin en tatlısı övgüdür. KSENOPHON
   ■ Beni daha az övseydin, seni daha çok överdim. LOUİS XIV

ÖZÜR

   ■ Özür, yalandan daha korkunç, daha kötüdür; üstü örtülmüş bir yalandır çünkü.  ALEXANDER POPE
   ■ Akıllı bir kimse, hiçbir zaman özür dilemek zorunda kalmaz. EMERSON

PARA
   ■ Para iyi bir uşak, kötü bir efendidir. BACON
   ■ Paranın değerini öğrenmek isterseniz, borç almaya çalışın. FRANKLIN
   ■ Varlığında bu kadar gururlandığın paran, senin doğumunu değiştiremez ki. HORATİUSUS
   ■ Para konuşunca, doğruluk susar.

RUS ATASÖZÜ
   ■ Para arttıkça, para sevgisi de artar. JUVENAL
   ■ Para önden gidip insana bütün yolları açar. SHAKESPEARE
   ■ Çoğu kötülüğün başı, para sevgisidir. ANONİM

PARTİLER
   ■ Ülkenin yararlı olan, partisine de yararlı olur. R.B.HAYES
   ■ Siyasi partiler birbirini kontrol etmek için kurulurlar. HENRY CLAY
   ■ Partiler, düzenli düşüncelerdir.   DİSRAELİ

PAZARLIK

   ■ Pazarlık etmek için, en az iki kişi olması gereklidir. İNGİLİZ ATASÖZÜ
   ■ Kimsenin kazançlı olmadığı pazarlık, kötü bir pazarlıktır.  İNGİLİZ ATASÖZÜ
   ■ Az samimiyet tehlikeli, çok samimiyet de, çok tehlikelidir. OSCAR WİLDE
   ■ Samimiyetin dili yoktur. O, gözlerden anlaşılır. ATATÜRK
   ■ Samimiyeti yitirmek, gücünü yitirmektir. BOVEE

SANAT
   ■ Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir. ATATÜRK
   ■ Sanat ne kadar uzun tanrım, hayat ne kadar kısa.! GOETHE
   ■ Sanatı duyan insanlarla, sanatı anlayan insanlar çoktur; ama sanatı hem duyan, hem de anlayan insan pek azdır. G.S. HİLARD
   ■ Sanatçıya iki göz yetmez. LAMARTINE
   ■ Sanatlar, hürriyet tarafından emzirilince büyürler. SCHİLLER
   ■ Sanatın düşmanı bilgisizliktir. BEN JOHNSON

SAVAŞ
   ■ Harp zorunlu ve kaçınılmaz olmalıdır. Milletin hayatı tehlikeyle karşı karşıya kalmadıkça harp bir cinayettir. ATATÜRK
   ■ Savaşta bütün gecikmeler tehlikelidir. DRYDEN
   ■ Savaşı bilmeyen, barışı da bilmez. JAPON ATASÖZÜ
   ■ Savaş, bulduğu ülkeyi bir daha bırakmaz. BURKE
   ■ Savaşta yasalar susar. CİCERO
   ■ Kötü bir barış, savaştan daha berbattır. TACİTUS
   ■ Akıllılar dövüşmeden önce kazanırlar, cahiller kazanmak için dövüşürler. ZHUGE LİANG

SIR
   ■ Başkaları senin sırrını açıklamasını istemiyorsan, sen kendi sırrını açıklama. SENACA
   ■ Bir insan sarhoş olunca ya da aşık olunca sır tutamaz. ANTİPHANES

SİYASET

   ■ Her siyasi parti, kendi yalanını yutarken ölür.   JOHN ARBUTHNOT
   ■ Bir siyasetçi gelecek seçimi, bir devlet adamı gelecek kuşağı düşünür. JAMES F.CLARKE
   ■ Devlet adamı koyunu kırpar; siyasetçi koyunun derisini yüzer.  AUSTİN O’MALLEY
   ■ Çağdaş siyasi toplum, ”insanları umutsuzluğa düşürme makinesi” dir. ALBERT CAMUS
   ■ Muhalefetin görevi, muhalefet etmektir. RANDOLPH CHURCHİLL
   ■ Siyasetle ahlakı ayıranlar, ikisine de bir şey anlamamışlar demektir. JOHN MORLEY

SONUÇ
   ■ Küçük bir kıvılcım, yangına sebep olur. DANTE
   ■ Koca selleri meydana getirenler, küçük dereciklerdir. SHAKESPEARE

SÜSLENMEK
   ■ Çok süslenenlere bakın; hepside gizlenmek istiyordur. ARİSTO
   ■ Hiç giyinmeyen bir güzel, en iyi biçimde giyinmiş demektir. PHİNEAS FLETCHER
   ■ Aynaya bakacağına, üstündeki elbiselere bak. BARACCİO

ŞEREF
   ■ Her âşık, şairdir. EFLATUN
   ■ Şairlerin yalan söylemek için ehliyetleri vardır. PLİNİUS
   ■ Şiir şeytanın şarabıdır. ST AUGUSTINE
   ■ Şiir, güzelliğin ülkesinde yaşayan gerçektir. GİLFİLLAN

 

Özlü Sözler: T – Z

TARAFSIZLIK
   ■ Yürek hiçbir zaman tarafsız değildir. SHAFESBURY
   ■ Tarafsızlık, bir ilke olarak sürüp giderse, zayıflık olur. KOSSUTH
   ■ Tarafsızlık, geri tepen bir armağandır. BARACCİO

TARIM
   ■ Gerçek çiftçi, ürününü göremeyeceğini bildiği halde, toprağını eken adamdır. CİCERO

TARİH

   ■ Tarih, olmayan olayların, o olayların geçtiği yerde bulunmayan kişiler tarafından yazılışıdır.
   ■ Tarih insanların, düşlerin en aydınlık olanların gerçekleştirmek için giriştikleri umutsuz bir çabadan başka bir şey değildir, ALBERT CAMUS

TARTIŞMA
   ■ Herkes benim düşünceme katılırsa, yanılmış olmaktan korkarım. OSCAR WILDE
   ■ Akıllılar, sebepler konusunda tartışır; aptallar da karar verir. ANARCHASİS
   ■ Güçlü, acı kelimeler zayıf bir sebebe dayanır. VİCTOR HUGO
   ■ Sakın sofrada tartışmaya kalkmayın; nasıl olsa aç olmayan kazanacaktır. WHATELY
   ■ Tartışırken, doğruluk hep kaybolur. SYRUS
   ■ Tartışmalarda yapılan benzetmeler, aşkta söylenen şarkılara benzerler. Hiçbir şeyi kanıtlamazlar. PRİOR

TUTSAKLIK
   ■ Bir tutsağın boynuna geçirdiğiniz zincirin öteki ucu, kendi boynunuza takılıverir. EMERSON
   ■ Bir ulus; yarısı hür, yarısı tutsak olursa yaşayamaz. LİNCOLN
   ■ Zayıfların haklarını korumak için konuşmayanlar, tutsaklardır.  LOWELL

ULUS
   ■ Ulusların çoğu çocuklara benzerler. Büyüdükçe huylarını değiştiremez olursunuz. ROUSSEAU
   ■ İnsanlar gibi uluslar da deneylerle güçlenirler. S.SMİLES
   ■ Bir ulusun değeri, o ulusu meydana getiren bireylerin değeriyle ölçülür. JOHN STUART MİLL

 UMUT
   ■ Umut, yoksulun ekmeğidir. THALES
   ■ Hastalar için hayat oldukça, umut da vardır. CİCERO
   ■ Umut olmadan, umut edilen ele geçirilemez. LİESHERAK
   ■ Umut, çalışkanların rüyasıdır. PLİNİUS
   ■ Kadınların umudu gün ışığında örülmüştür; bir gölge, onları karartır. GEORGE ELİOT
   ■ Umut, genç tutkuların dadısıdır. BİCKERSTAFF

UMUTSUZLUK
   ■ Yaşayanlar için umut her zaman vardır. Umutsuzluk, ölüler içindir. THEOKRİTOS
   ■ Umutsuzluk, sersemlerin elde ettiği bir sonuçtur. DİSRAELİ

ÜLKÜ
   ■ Bir insanı bulunduğu mevkiyle değil, göz koyduğu mevkiyle ölçmek gerekir. TOLSTOY
   ■ Ülkü, dünyayı yaşatan bir güçtür. J.G. HOLLAND
   ■ Ülkülerimiz bizden daha temizdirler. A.B. ALCOTT

ÜN
   ■ Öldükten sonra unutulmak istemiyorsanız ya okumaya değer şeyler yazın yada yazılmaya değer şeyler yapın. FRANKLIN
   ■ Ansızın yükseliveren kişiler pek beğenilirler. Ama toprağa hızla basın bir kere, tozun, samanların, tüylerin yükseldiğini göreceksiniz. HARE

ÜZÜNTÜ
   ■ Zamanın azaltamadığı, yumuşatamadığı üzüntü yoktur. CİCERO
   ■ Üzüntü bir ilaçtır. WİLLİAM COWPER
   ■ Ağır bulutlar gibi, ağır yüreklerde sularını akıtınca rahatlarlar. RİVAROL

VERMEK
   ■ Malını veren az vermiş sayılır. İnsanın kendisini vermesi gerekir.  HALİL CİBRAN
   ■ Yalnız verilene bakma; verene de bak. SECENA
   ■ Büyük armağan veren, büyük armağan umar. MARTİAL
   ■ Hediye atın dişlerine bakılmaz. ST. JEROME

 VİCDAN
   ■ Temiz bir vicdan kadar yumuşak hiçbir yastık yoktur. FRANSIZ ATASÖZÜ
   ■ Kendi yüreğinden korktuğum kadar ne papadan, ne de papazlardan korkuyorum. LUTHER

YAŞ
   ■ En iyi yananlar, eski odunlar; en güvenilen kimseler, eski dostlar; en rahat okunanlar da, eski yazarlardır. BACON
   ■ Yirmi yaşında yakışıklı, otuz yaşında güçlü, kırk yaşında zengin, elli yaşında akıllı olmayan insan hiçbir zaman yakışıklı, güçlü, zengin ve akıllı  
olamaz. HERBERT
   ■ Yirmi yaşında istek, otuz yaşında zekâ, kırk yaşında akıl önemlidir. FRANKLIN
   ■ Çizgiler, yüreklerimizde değil, yalnız alınlarımızda belirir. Çünkü insanın ruhu hiçbir zaman yaşlanmaz. JAMES A.GARFİELD
   ■ Gençlikte günler kısa, yıllar uzun; yaşlılıkta da günler uzun, yıllar kısadır. PANİN
   ■ İnsanın kırk yaşına kadar geçen yılları bir kitap, geri kalan yılları da o kitabın eleştirmesidir. SCHOPENHAUER
   ■ Yaşlılar her şeye inanırlar; orta yaşlılar her şeyden kuşkulanırlar; gençler de her şeyi bilirler.
   ■ Herkesi bıktırıncaya kadar yaşayan, çok yaşamış demektir. H.GEOGE BOHN
   ■ Yaş da sevgi gibidir; saklanamaz. THOMAS DEKKER
   ■ Kalbin yaşı yoktur. EUGENE IONESCO
   ■ Eğlence, gençlikte günah, yaşlılıkta çılgınlıktır. SAMUEL DANİEL
   ■ Pek az kimse yaşlanmasını bilir. LA ROCHEFOUCAULD
   ■ Yaşlanmak isteriz. Ama yaşlılıktan korkarız; bu hayatı ne kadar sevip, ölümden nasıl kaçmak istediğimizi gösterir. LA BRUYERE
   ■ Hiçbir akıllı adam, daha genç olmayı istememiştir. JONATHAN SWİFT
   ■ Yaşlanmadan önce iyi yaşamak; yaşlandıktan sonra da iyi ölmek istedim. SENECA
   ■ Kimse, yaşlı bir adam kadar sevemez. SOFOKLES
   ■ Yaşlılık ölümden çok daha korkunçtur. JUVENAL
   ■ Yaşlılar için, öğretmenimin zamanı hiç geçmez. AESKHYLOS
   ■ Kadınlarla müziğin yaşı yoktur. GOLDSMİTH

YEMEK
   ■ İnsanın kalbine giden yol, midesinden geçer. SARAH P .PARTON
   ■ Bana ne yediğini söyle, nasıl bir adam olduğunu söyleyeyim sana. BRİLLAT SAVARİN
   ■ Yaşamak için yemelisin, yemek için yaşamalısın. CİCERO

YEMİN
   ■ Yeminine bakıp insana inanma; insana bakıp yeminine inan. AESKHYLOS
   ■ Çok yalan söyleyenin ettiği yemin de çok olur. ALFİERİ

YENGİ/YENİLGİ
   ■ Kendi kendine yenmek, zaferlerin en büyüğüdür. EFLATUN
   ■ Yenilgi, eğitimden başka bir şey değildir. WENDELL PHİLİPS
   ■ Yenilgi, bir umutsuzluk kaynağı değil, taze bir başlangıç olmalıdır. SOUTH

YOLCULUK
   ■ Başka ülkeleri ne kadar çok görürsem, kendi ülkemi o kadar çok severim. MME.DE STAEL
   ■ Yolculuk ederken gözlerini yanına almayı unutma. A.B. ALCOTT

YÖNETİM
   ■ İşin içine çok aşçı girdi mi, çorbanın tadı tuzu kalmaz. İNGİLİZ ATASÖZÜ

ZAMAN
   ■ Zamanı sıkıştırmaya kalkma; hayatı meydana getiren şey zamandır. FRANKLİN
   ■ Zaman, tutsaklar için yaratılmıştır. JOHN B.BUCKSTONE
   ■ Vakitsiz açan gül, tez solar. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Zamanın mahvetmeyeceği bir şey yoktur. HORATİUS

ZENGİNLİK
   ■ İnsanın hayatını düzenleyen akıl değil, zenginliktir. CİCERO
   ■ Yalnız akıllar zenginliklerini kullanabilir. EURİPİDES
   ■ Zenginin malı, züğürdün çenesini yorar. TÜRK ATASÖZÜ
   ■ Zenginlik insanı ya destekler ya da yönetir. HORATİUS
   ■ Hayat kısadır. İnsan zenginliğini kullanmaya ne kadar erken başlarsa o kadar iyidir. SAMUEL JOHNSON
   ■ Zenginliğin zevkleri yoksulların gözyaşlarıyla satın alınır. THOMAS FULLER
   ■ Mademki bu zenginlikler senin, neden öteki dünyaya götürmüyorsun? FRANKLİN
   ■ Zengin adamlarda sağduyuya pek rastlanmaz. JUVENAL
   ■ Yoksullara pek cömert davranan zenginlere güvenme. PLAUTUS
   ■ Dünyada okuduğum en güzel kitap nedir diye sordular. “Annem” adlı kitaptır dedim A.LINCOLN

 

Mani Nedir? Mani Çeşitleri, Mani Özellikleri

Mani Nedir? Mani Çeşitleri, Mani Özellikleri

Edebiyat Dilinde Mani:
Başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bendden meydana gelir.Dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş maniler de vardır. Birinci, ikinci dördüncü dizeler birbirleriyle kafiyeli, üçüncü dize serbesttir. Yani kafiye dizilişi aaxa’dır. aaaxa düzeninde maniler de var. İlk iki dize hazırlık dizeleridir. Son iki dize ile anlam bağlantısı yoktur. Asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir. Bir çok mani çeşidi vardır. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani, kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani’dir.

Düz Mani: Yedişer heceli dört dizeden oluşur. Kafiyeleri çokluk cinassızdır.

Kesik mani: Birinci dizesi 7 heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük grubu olan maniler. Bu kesik dize sadece kafiyeyi hazırlar. Eğer meydan ve kahvehanelerde söylenen ve ilk dizeleri “aman aman” ünlemi ile doldurulan manilerse bunlara İstanbul manileri denir.

Örnek Kesik Maniler:

Karaca
Aldım aşkın tüfeğin
Vurdum bir kaç karaca
Dünyada bir yâr sevdim
Kaşı gözü karaca
Dağ bana
Bahçe sana bağ bana
Değme zincir kâr etmez
Zülfin teli bağ bana
Ayağı
Kuşlardan bir kuş gördüm
Var başında ayağı
Üstad manici isen
Aç maniden ayağı

Cinaslı mani: Kesik manilerde eğer kafiye cinaslı ise bunlara cinaslı mani denir.

Yedekli (artık) mani: Düz maninin sonuna aynı kafiyede iki dize daha eklenerek söylenen maniler. Cinaslı kafiye kullanılmaz, birinci dizeleri anlamlıdır. Yedekli maniye artık mani de denir.

Örnek Yedekli Maniler:

Ağlarım çağlar gibi
Derdim var dağlar gibi
Ciğerden yaralıyım
Gülerim çağlar gibi
Her gelen bir gül ister
Sahipsiz bağlar gibi
Ne viran çeşme imiş
Su içecek tası yok
Yıkıldı viran gönlüm
Yapacak ustası yok
Şu vefasız dünyanın
Ucu var ortası yok

Siz de Denemek İster misiniz?


Sizde Denemek İster misiniz?


Acaba sarımsaklasak da mı saklasak samanı
Sarımsaklamasak da mı gelir zamanı
Sarımsaklamasak da gelirse zamanı
Niye sarımsaklayalım o zaman samanı.

 



Adem madene gitmiş. Adem madende badem yemiş.
Madem ki Adem madende badem yemiş
niye bize getirmemiş.


Al bu takatukaları takatukacıya takatukalattırmaya .götür eğer
takatukaları takatukacı takatukalatmazsa takatukaları taktukacıya
takatukalattırmadan getir.



Aliş’le Memiş mahkemeye gitmiş mahkemede mahkemeleşmişler mi
mahkemeleşmemişler mi?


Be birader buraya bak başı bereli burma bıyıklı bastı bacak bayan
berberiyle bizim Bedri bey birlikte bir pirinci birinci buluşta birbirine
dizip Bursa pazarına indi.


Bir berber bir berbere “Bre berber gel birader biz beraber
Berberistan’da bir berber dükkanı açalım.” demiş.


Bir pirinci birinci buluşta bir inci gibi birbirine bağlayıp Perlepe
berberi bastıbacak Bedri ile beraber Balıkesir pazarına parasız giden bu
paytak budala
babası topal Badi’den biberli bir papara yedi.



Bu çorbayı nanelemeli mi de yemeli nanelememeli mi de yemeli?


Bu ekşi eski ekşi.


Bu mumcunun mumu umumumuzun mumudur.


Bu pikap şu pikap o pikap.
Cüce çinici Celali Hoca gizlice marpuççular içindeki züccaciyecilere gidip
içi Çince yazılı cicili bicili cam çubukları cepceğizine indirmiş.




Çatalca’da başı çıbanlı topal çoban çatal sapan yapar satar.


Değirmene girdi köpek değirmenci vurdu kötek; hem kötek yedi köpek hem kepek yedi köpek.


Dört deryanın deresini dört dergahın derbendine devrederlerse
dört deryadan dört dert dört dergahtan dört dev çıkar.




El alem ala dana aldı aladanalandı da biz bir ala dana alıp aladanalanamadık.



Eller bazlamalandı da biz bazlamalanamadık.


Gökten bir damla düştü şıp benim alnıma şıp anamın alnına şıp benim
alnıma
şıp anamın alnına…



İki kel kör kirpinin yırtık kürkünü dişi kel kör kirpinin yırtık kürküne
eklemişler.


İndim dereye sarul seke teke çepiç tek otlarlar. Dedim niçin sarul seke
teke çepiç tek otlarsınız? Dedi bizim sorumuz sopumuz torumuz topumuz
sarul seke teke çepiç tek otlarlar.



İndim kuyu dibine sildim süpürdüm silkindim çıktım.


İt iti itti bit iti itti it biti itti. Bit gitti it gitti. İtti bitti
gitti.



Kartal kalkar dal sarkar dal sarkar kartal kalkar.



Kırk küp kırkının da kulpu kırık küp.


Kırk kanatlılardan Kırklarelili kırkayak kıkırdayarak kırık kırak yerken


kırık kanadına kırıntılar döküldü.


Sizin damda var beş boz başlı beş boz ördek bizim damda var beş boz başlı beş boz ördek. Sizin damdaki beş boz başlı beş boz ördek; bizim damdaki beş boz başlı beş boz ördeğe: “Siz de bizim gibi beş boz başlı beş boz ördeksiniz.” demiş.


Şemsipaşa Pasajı’nda sesi büzüşesiceler.


Şu duvarı badanalamalı mı badanalamamalı mı?


Şu köşe yaz köşesi şu köşe kış köşesi ortada su şişesi.


Şu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak sarımsaklamasak da mı saklasak.


Tomarzalı topal Şaban yapar çatar satar saban.


Üç tunç tas has hoş hoşaf.


Üstü üç taslı taç saplı üç tunç tası çaldıran mı çabuk çıldırır
yoksa iç içe yüz ton saç kaplı çanı kaldıran mı çabuk çıldırır.

 


Masal Tekerlemeleri


Masal Tekerlemeri


Bir varmış bir yokmuş… Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde develer tellal iken, pireler berber iken ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken birden ip koptu beşik devrildi. Babamın kafası yarıldı. Eyvah! Kaç kaçabilirsen dön köşeyi. Neyse sözü fazla uzatmayalım, masaldır bunun adı, tadını kaçırmayalım…

Venüs ve su

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Venüs gezegenini araştırmak üzere uzaya yolladığı Venüs Express, gezegenin gündüz tarafında da atmosfer kaybının yaşandığını tespit etti.

TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi’nin 468’inci sayısında “İkiz Kardeşimize Ne Oldu?” adıyla yayınlanan ve Özden Hanoğlu tarafından ESA’daki bilgiler baz alınarak derlenen haberde, birleştirilen verileri inceleyen gezegen bilimcilerin, Venüs üzerinde bir zamanlar bolca olduğunu düşündükleri suya ne olduğunu anlamaya çalıştıkları belirtiliyor. 

Geçen yıl da gezegenin gece tarafından topladıkları verileri inceleyen araştırmacıların burada yaşanan atmosfer kayıplarını incelediği bildirildi.

Venüs ve su

Yaşamın gezegenimiz üzerinde oluşmasını sağlayan en önemli etmen sudur. Venüs ve Dünya hemen hemen aynı boyutlardadır ve aynı zamanda oluşmuşlardır.

Astronomlar, başlangıçta her iki gezegenin benzer su miktarı barındırdığını düşünüyor.

Günümüzdeyse iki gezegen birbirinden oldukça farklı. Dünyamız, Venüs’ten 100 bin kat fazla suya sahip.

Bir su molekülü iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur. Venus Exspress’ten gelen verilere göre Venüs’ün atmosferinde, sadece gündüz olan taraftan saniyede 2×1024 hidrojen çekirdeği eksiliyor.

Gezegenin gece tarafından yine Venus Exspress tarafından alınan verileri inceleyen bilim insanları hidrojen ve oksijen atomlarının atmosferden kaybolduğunu keşfetmişlerdi. (Bir su molekülü iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur. Venüs’ün atmosferinden kaybolan hidrojen atomlarının sayısı oksijen atomlarının iki katı çıktığından suyun gezegenin atmosferinde ayrıştığı sonucuna da vardılar.)

Manyetik alan

Güneş uzay boşluğuna sadece ışık ve ısı vermiyor, yüklü parçacıklarla dolu “güneş rüzgârları” da yayıyor.

Bu rüzgârlar, elektrik ve manyetik alanları güneş sistemi boyunca yayıyor, gezegenleri yalayıp geçiyorlar.

Gezegenimizin manyetik alanı, onun atmosferini bu rüzgârların etkisinden koruyan bir kalkan görevi görüyor. 

Venüs’ünse böyle bir kalkanı yok, güneş rüzgârları üst atmosferine rahatça çarpıp buradaki atomları uzayın boşluğuna sürüklüyor.

Gezegen bilimciler, Venüs’ün oluşmasını takip eden 4,5 milyar yıl boyunca bu şekilde suyunu kaybettiğini düşünüyorlar.

Araştırmacılar düşüncelerini destekleyebilmek için gezegenin gece tarafında olduğu gibi gündüz tarafında da her iki hidrojen atomuna karşılık bir oksijen atomunun kaybolduğunu tespit edebilmeye çalışıyorlar.

Venüs’se kendisine atfedilen dişi tanrıça rolüne uyarak gizemlerini koruyor.

Venus Express

ESA’ya ait Venus Express uydusu uzaya 2005 yılında yollandı. Venüs’ün kuzey ve güney kutuplarının üzerinden geçen elips şeklinde bir yörüngede dolanan uydunun gönderiliş amacı gezegenin atmosferini, bulutlarını ve yüzey özelliklerini detaylı inceleyebilmek. Uydu, 2006 yılında yörüngeye girip gezegenin fotoğraflarını ve gezegene ait verileri toplayıp dünyaya göndermeye başladı.

Manyetosfer

Gezegenin manyetik alan oluşturabilmesi için, sıvı-metal dış çekirdeğin hareket halinde olması gerekiyor. Bu da bir dinamo etkisi yaratarak manyetik alan oluşturuyor. Güneş rüzgârını oluşturan elektrik yüklü parçacıklar, gezegenin manyetik alanında yakalanıyor ve gezegenin atmosferiyle fazla etkileşime giremiyorlar.

Yani gezegenin manyetik alanı bir bakıma onu bu parçacıklardan koruyan bir kalkan oluşturuyor. Bu kalkana”manyetosfer” deniyor. Bizim gezegenimiz, bu etkiyi yaratabilecek kadar hızlı döndüğü için yeterince güçlü bir manyetik alana sahip.

Oysa Venüs, ekseni çevresinde o kadar yavaş dönüyor ki, oluşturduğu manyetik alan onu Güneş rüzgârına karşı koruyan bir kalkan oluşturamıyor.

İş Sanat, ocak ayından itibaren, çocuklara yönelik iki yeni etkinliğe ev sahipliği yapacak.

İş Sanat, ocak ayından itibaren, çocuklara yönelik iki yeni etkinliğe ev sahipliği yapacak.


Oyuncu Memet Ali Alabora ve piyanist Emir Gamsızoğlu tarafından hazırlanan ve çocukların klasik müzik eşliğinde keyifli dakikalar geçirmesini amaçlayan “Çocuklar İçin Notada Yazmayanlar”, 4 Ocak’tan itibaren mayıs sonuna kadar İş Sanat’ta sahnelenecek. Devamı…

İki Erkek Kardeş


Erkek kardeşlerin ikisi de babalarından kalma çiftlikte çalışırlardı. Kardeşlerden biri evliydi ve çok çocuğu vardı. Diğeri ise bekardı.

          Her günün sonunda iki erkek kardeş ürünlerini ve karlarını eşit olarak bölüşürlerdi. Günün birinde bekar kardeş kendi kendine:

Devamı…

Gerçek Sevgi


“Bebeğimi görebilir miyim” dedi yeni anne. Kucağına yumuşak bir bohça verildi ve mutlu anne, bebeğinin minik yüzünü görmek için kundağı açtı ve şaşkınlıktan adeta nutku tutuldu!         

Anne ve bebeğini seyreden doktor hızla arkasını döndü ve camdan bakmaya başladı. Bebeğin kulakları yoktu… Devamı…