Muhsin Yazıcı

Köy Enstütüleri Mimarları

Köy Enstitülerinin Mimarları 

Hasan Âli Yücel

Hasan Âli Yücel (d. 18 Aralık 1897, İstanbul, Türkiye), (ö. 26 Şubat 1961), öğretmen, eski Milli Eğitim Bakanı, Köy Enstitüleri‘nin kurucusu.Hasan Ali Yücel 18 Aralık 1897‘de İstanbul’da doğdu. Babası Ali Rıza Bey, annesi Neyire Hanım ve eşi Gülsüm Refika Hanım’dır. Eğitim yaşamını sırasıyla Mekteb-i Osmanî, Vefa dadisi, Cağaloğlu Darülmuallimin-i Âli’ye (Yüksek Öğretmen Okulu) okullarında sürdürdü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi ve 19 Aralık 1922‘de öğretmenliğe başladı. 12 Temmuz 1932 tarihinde Türk Dili Tetkik Cemiyeti’nin (Türk Dil Kurumu) kurulmasıyla Hasan Âli Yücel etimoloji kolu başkanlığına getirildi.

Bakanlık dönemi

Hasan Âli Yücel’in bakanlık dönemi MEB’deki en parlak dönemlerden birisidir. 28 Aralık 1938‘de Hasan Âli Yücel, 2. Celal Bayar hükümetinde Milli Eğitim Bakanlığı‘na getirildi. Üniversite reformu (Ankara Fen Fakültesi’nin kurulması, Yüksek Mühendis Okulu‘nun İTÜ‘ye dönüştürülmesi ve Ankara Tıp Fakültesi‘nin kurulması), Köy Enstitüleri‘nin açılması, Dünya klasiklerinin Türkçeye çevrilmesi (1946 sonuna kadar 496 yapıt çevrildi) ve ilk resmi ve telifli Türkçe ansiklopedi olan İnönü Ansiklopedisi‘nin ön çalışmaları onun bakanlığı döneminde gerçekleşmiştir.

Devlet Konservatuvarının kurulması (20 Mayıs 1940), Türkiye‘nin UNESCO‘ya girişi onun çabaları sonucunda olmuştur. Dört yıllık çabaları sonucunda 15 Haziran 1946‘da Üniversiteler Yasası çıkartılır. “Bu yasayla, yüksek öğretim kurumlarının Bakanlıkla olan “sıkı bağı” önemli ölçüde gevşetilmiş, mevcut kuruluşlar yapısal bir bütünlüğe kavuşturulmuş, böylece üniversiteye organik bir karakter kazandırılmıştır. Bu yasanın getirdiği bir başka sonuç, “dışarıdan denetim” yerine “içeriden denetim” getirmiş olmasıdır. Ankara Üniversitesi de bu yasanın sonucu olarak kurulmuştur.”[1]

Son yılları

5 Ağustos 1946‘da 7 yıl 7 ay sürdürdüğü Milli Eğitim Bakanlığı görevinden istifa etti. İstifasından sonra gazetecilik görevine döndü. 26 Şubat 1961 konuk olarak kaldığı Prof. Dr. Tevfik Sağlam‘ın evinde öldü. 2 Mart 1961‘de Cebeci Asr-i Mezarlığı‘nda toprağa verildi.Hasan Âli Yücel, şair Can Yücel‘in babasıdır. 

İsmail Hakkı Tonguç

İsmail Hakkı Tonguç (189324 Haziran 1960), eğitimbilimci, köy enstitülerinin mimarı ve dönemin İlköğretim Genel Müdürü.İsmail Hakkı Tonguç, bugünkü Bulgaristan‘ın Silistre iline bağlı Totrakan ilçesinin bugünkü adı Sokol olan Tatar Atmaca köyünde dünyaya geldi. Baba adı Hacı Veli Oğlu İdris, anne adı ise Vesile‘dir. Kendinden küçük bir kız altı erkek kardeşi vardır. Kendi köyünde dört yıllık ilkokulu ve üç yıllık rüştiyeyi bitirdi.

Oradaki öğrenimi sırasında aynı zamanda köyün değişik işlerinde çalıştı ve tarımla uğraştı.1914 yılında öğrenimine devam etmek üzere tek başına İstanbul‘a gitti, sıkıntı çekti, ardından Maarif Nazırı (Eğitim Bakanı) Şükrü Bey tarafından leyli meccani (parasız yatılı) öğrenci olarak Kastamonu Muallim Mektebi‘ne gönderildi. 1916‘da naklen İstanbul Muallim Mektebi‘ne gelerek öğrenciliğine orada devam etti. Muallim Mektebi’nde öğrenciliği, I. Dünya Savaşı‘nın güç yaşam koşullarını dayattığı yıllara rastlamaktadır. Okulu bitirdikten sonra 1918‘de Almanya‘ya daha üst öğrenim için gönderildi.

19181919 yıllarında Almanya‘nın Karlsruhe kentindeki Ettlingen Öğretmen Okulu’nda sekiz aylık bir programa devam etti. 1919‘da Anadolu’ya dönerek, Eskişehir Muallim Mektebi‘nde Resim ve Elişi ile Beden Eğitimi öğretmeni olarak göreve başladı. 1921‘de Yunan işgalinden hemen önce Ankara‘ya atandı, 1922‘de yeniden öğrenim görmek üzere Almanya‘ya gönderildi.

1922 sonundan başlayarak 1924 Nisan’ına değin Konya Muallim Mektebi‘nde, aynı yılın güzüne değin ise Ankara Muallim Mektebi‘nde öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. Daha sonra kısa bir süre Adana Muallim Mektebi‘nde öğretmenlik yaptıktan sonra, 1925‘te beş aylığına mesleki eğitim kurumlarında incelemeler yapmak üzere yeniden Almanya‘ya gitti. 1925‘te Ankara Muallim Mektebi‘nde öğretmenlik yaptı, 11 Mart 1926‘da Maarif Vekaleti Levazım ve Alatı Dersiye Müzesi Müdürlüğü‘ne atanarak artık merkezdeki yöneticilerden biri oldu.

10 Temmuz 1926 ile 26 Ağustos 1926 tarihleri arasında, ilköğretim müfettişleri ve ilkokul öğretmenleri için Ankara’da açılan “İş İlkesine Dayalı Öğretim Kursu”nda, yabancı öğretim üyeleri ile birlikte çalışarak, daha sonra Köy Enstitülerinin temel ilkesi, sloganı (Osmanlıca’da “şiar”, İng. “motto”) durumuna gelecek “iş için iş içinde işle eğitim” anlayışını geliştirdi.26 Ocak 1927‘de ilkokul öğretmeni Nafia Kamil ile evlendi. Aynı yıl, Sivas‘ta ve Ankara‘da ilköğretim müfettişleri için açılan kurslarda öğretmenlik yaptı ve Ankara‘da uluslararası ders araç-gereçleri sergisini açtı.1928‘de ilk çocuğu olan Engin Tonguç, 1936‘da ikinci çocuğu Yalım Tonguç dünyaya geldi.19291933 yıllarında, diğer görevlerinin yanısıra, Gazi Eğitim Enstitüsü‘nde de etkin görevlerde bulundu. Orada hem öğretmenlik yaptı, hem de Resim-İş Bölümü’nü kurdu.

1934‘te Soyadı Kanunu‘yla Tonguç soyadını aldı. 19341935 yıllarında Gazi Eğitim Enstitüsü‘nde vekil olarak müdürlük yaptı.3 Ağustos 1935‘te köy enstitülerini kurmasına yarayacak İlköğretim Genel Müdürlüğü görevine vekaleten getirildi. Dönemin Kültür Bakanı Saffet Arıkan‘a, köy enstitülerinin temelini oluşturacak bir rapor sundu.1936‘da Kayseri, Çorum ve Yozgat illerini kapsayan bir geziyle, buralarda eğitmen kurslarının açılabilirliğini araştırdı. Temmuz 1936‘da da Köy Enstitüleri‘nin önceli sayılan ilk Eğitmen Kursu‘nu Eskişehir iline bağlı Mahmudiye‘de açtı.Atatürk‘ün desteği ile o dönem Türkiye‘deki okuryazar oranı %10’dan az olduğundan, okuryazar sayısını artırmak için eğitmen kurslarında altı aylık bir eğitimle, askerliğini okuma yazma bilen çavuş olarak yapmış gençler eğitmen olarak yetiştirildi ve köylerine eğitmen olarak gönderildi.1937‘de Köy Eğitmenleri Yasası çıktıktan sonra, İzmir‘de Kızılçullu‘da (bugünkü Şirinyer), Eskişehir Çifteler‘de ilk köy öğretmen okulları açıldı. 1938‘de ilköğretim kurumlarını incelemek üzere Bulgaristan‘da, Macaristan‘da ve Almanya‘da bulundu. 28 Aralık 1938‘de Hasan-Âli Yücel Milli Eğitim Bakanı olduktan sonra, vekaleten yürüttüğü İlköğretim Genel Müdürlüğü görevine asaleten atandı.17 Nisan 1940‘ta Köy Enstitüleri Kanunu çıktıktan sonra açılmaya başlayan enstitülerle çok yakından ilgilendi. 1946‘da görevden alınışına değin, enstitüler için canla başla çalıştı. Öyle ki, kendi ailesiyle bile yeterince ilgilenemedi; ikinci oğlu Yalım Tonguç, 1944‘te öldü.

İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü çalışmalarından dolayı kendisini takdir ettiğhalde, seçimleri kaybetmemek için, çok desteklediği Köy Enstitüleri sevdasından vazgeçen İnönü, O’nu, 25 Eylül 1946‘da görevinden alarak, Talim Terbiye Kurulu üyeliğine getirdi. Ardından Türkiye’nin değişik yerlerinde sürgün olarak öğretmenlik yaptı.

1954‘te kendi isteğiyle emekli oldu.1956‘da Avrupa‘yı gezdi ve İsviçre‘deki Pestalozzi Çocuklar Köyü‘nü inceledi. 1958‘de hastalanan İsmail Hakkı Tonguç, 11 Haziran 1960‘ta çoktan kapatılan Hasanoğlan Köy Enstitüsü‘ne yıllar sonra ilk kez gitti. 24 Haziran 1960‘ta yaşama gözlerini yumdu. Arkasından hakkında birçok kitap yazıldı ve adını taşıyan okullar açıldı.

Rauf İnan

Rauf İnan (d. 1905, Bingöl, Genç, ö. 29 Şubat 1996) Türk eğitimci.İlköğretim müfettişliği, Ankara Hasanoğlan ve Eskişehir Çifteler Köy Enstitüsü müdürlükleri, UNESCO Türkiye komitesi genel kurul ve yönetim kurulu üyelikleri Halk evleri yönetim kurulu üyelik ve başkanlıkları ve ilk ve orta öğretim öğretmenliği görevlerinde bulunmuştur.  

Rauf İnan1905 yılında Bingöl’ün Genç Sancağında doğdu. İlköğrenimini Bingöl ve Birecik’te yaptı. Urfa Sultanisinde okudu, Fransızca öğrendi. İstanbul Erkek Muallim Mektebine kaydoldu. Buradan mezun olduktan sonra Kayseri’ye Zincidere Öksüzyurdu’na öğretmen olarak atandı. Sivas’ta 1926 yılında İlköğretim Müfettişleri Kursu’na katıldı, burada Rıdvan Nafiz Bey, Kadri Bey (Yörükoğlu), Reşat Şemsettin Bey (Sirer), İsmail Hakkı Bey (Tonguç) ders vermekteydi.

25 Ağustos 1928 tarihinde yeni yazıyı öğretme seferberliğine katılır. 1928 yılında yurtdışına eğitime gönderilmek için seçilen öğretmenler arasındadır. yurtdışında Viyana‘da Pedagoji Enstitüsüne devam etti, Viyana Yüksek Halk Okulunda Kültür Felsefesi dersleri aldı, Paris’te Alians Françasie’i bitirdi ve 1931 yılında yurda döndü. Askerliğini Selimiye kışlasında öğretmen yedek subay olarak yaptığı sırada Mustafa Kemal Atatürk’ü görme fırsatını buldu.

Askerlik sonrası 1934 yılında İzmir’e ilköğretim müfettişi olarak atandı. Hasan Ali Yücel‘in milli eğitim bakanı olduğu sırada 17 Nisan 1940 tarihinde Köy enstitüleri kuruldu. Rauf İnan, Eskişehir Çifteler Köy Enstitüsüne müdür olarak atandı. 1945 yılında Hasanoğlan Köy Enstitüsü müdürlüğüne atandı. 1950’den sonra ilkokul ve ortaokullarda öğretmenlik yaptı. 1970 yılında emekli oldu. Rauf İnan, UNESCO genel kurul ve yönetim kurulu üyeliği, Halkevleri Atatürk Enstitüsü üyeliği, Halkevleri yönetim kurulu başkanlıkları yapmıştır.  

Günün karikatürü

Günün Bilim Haberi

Yapay Güneş!

Çinliler, sonsuza kadar temiz enerji üreteceği söylenen ve ‘Yapay Güneş’ olarak adlandırılan bir santral geliştirdiler.
Yapay Güneş, petrol ve kömür gibi enerji kaynaklarının dünyada tükenmeye doğru gitmesiyle karşılaşılacak krize çözüm yöntemi olarak düşünüldü.

Devamı…

Günün Fıkrası

Günün Fıkrası
Bir gün yolda yaya giden bir Bektaşicin önüne bir atlı çıktı:

 “Baba” dedi, “bir müşkülüm var. Beni aydınlatır mısın?”

Bektaşi yanıt verdi:

– Elimden gelen bir şeyse, hay hay oğlum.

– Şunu öğrenmek istiyorum: Şu anda Allah ne yapıyor?

Sorunun münasebetsizliğine içerleyen derviş, hiç belli etmemiş:

– Yanıt veririm ama bir şartla, sen o attan in, ben bineyim.

– Neden?

– Böyle yüksek bir suale yüksekten yanıt vermek gerekir de ondan!

Adam attan inmiş, Bektaşi binmiş. Adam:

  “Hadi” demiş “söyle bakalım. Allah şimdi ne yapıyor?”

Bektaşi:

– “Ne yapacak” demiş, “atı senin gibi bir budalanın elinden alıp, benim gibi bir akıllıya veriyor”.

Ve çala kamçı uzaklaşmış.

Günün Kitabı

Günün Kitabı

Resimlerle
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 
 Kolektif
Çeviren: Senem Onan
Mandolin Yayınları
Kasım 2008, 60 Sayfa

Sezen Aksu’nun çocuklarımıza özel önsözüyle…Bu gezegende yaşayan her erkek, kadın ve çocuk, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi denilen 30 özel maddeyle korunur. Devamı…

Günün Şiiri

Günün şiiriYaşamaya Dair -2

Diyelim ki, ağır ameliyatlık hastayız,
yani, beyaz masadan,
bir daha kalkmamak ihtimali de var.
Duymamak mümkün değilse de biraz erken gitmenin kederini
biz yine de güleceğiz anlatılan Bektaşi fıkrasına,
hava yağmurlu mu, diye bakacağız pencereden,
yahut da sabırsızlıkla bekleyeceğiz
en son ajans haberlerini.

Diyelim ki, dövüşülmeye değer bir şeyler için,
diyelim ki, cephedeyiz.
Daha orda ilk hücumda, daha o gün
yüzükoyun kapaklanıp ölmek de mümkün.
Tuhaf bir hınçla bileceğiz bunu,
fakat yine de çıldırasıya merak edeceğiz
belki yıllarca sürecek olan savaşın sonunu.

Diyelim ki hapisteyiz,
yaşımız da elliye yakın,
daha da on sekiz sene olsun açılmasına demir kapının.
Yine de dışarıyla birlikte yaşayacağız,
insanları, hayvanları, kavgası ve rüzgarıyla
yani, duvarın ardındaki dışarıyla.

Yani, nasıl ve nerede olursak olalım
hiç ölünmeyecekmiş gibi yaşanacak…

1948

Acele Etmek

Günün Öyküsü

Acele Etmek

Yıllar önce, çok uzaklarda bir adam varmış. Bu adam çalışmak amacı ile çok uzaklara gitmiş ve yıllarca çalışmış. Sonunda memleketine dönme zamanı gelmiş. Bu çalışma sürecinde toplam 3000 akçe biriktirmiş ve evinin yolunu tutmuş. Evine doğru giderken yolu büyük bir şehirden geçmiş. Devamı…

Zaman – Stres Yönetimi

Zaman – Stres Yönetimi 

Zaman Tasarrufu ve Zaman Kaybettirenler..

A. GİRİŞ

Zaman, insanların içinde bulundukları an anlamında herkesin eşit olanaklara sahip olduğu pek az şeylerden birisidir. Cinsiyet, ırk, inanç, yaş ve görev farkı gözetmeksizin herkes aynı miktarda zamana sahiptir yani demokratik şekilde paylaşılmaktadır. Devamı…

Zaman – Stres Yönetimi

Zaman – Stres Yönetimi 

Zaman Tasarrufu ve Zaman Kaybettirenler..
 

A.GİRİŞ
Zaman, insanların içinde bulundukları an anlamında herkesin eşit olanaklara sahip olduğu pek az şeylerden birisidir. Cinsiyet, ırk, inanç, yaş ve görev farkı gözetmeksizin herkes aynı miktarda zamana sahiptir yani demokratik şekilde paylaşılmaktadır. Devamı…

Stresin Kas Ağrısı Üzerine Etkisi

Stresin Kas Ağrısı Üzerine Etkisi 

Stres, mutsuzluk ve yaşam koşullarını anlayamama, kavrayamama olarak açıklanabilir. Stres, mutsuzluk ve yaşam koşullarını anlayamama, kavrayamama olarak açıklanabilir. İnsanlar arasında çok yaygın olarak görülen stres, korku, güvensizlik, umutsuzluk, aşırı heyecan, endişe, baskı gibi duyguların vücuttaki dengeyi bozarak bedende oluşturduğu genel bir gerilim durumudur.

Devamı…

Stresin Üstesinden Gelmek

Stresin Üstesinden Gelmek

Dr. Robert H. Phillips

Stres nedir?
Stres vücudumuzda oluşan bir cevaptır. Bu, kişinin hayatında karşılaşacağı değişik şeylere karşı gücünü hareket ettirebilmesine yardım eder. Her gün adapte olunması gereken bir çok şey stres yaratıcılardır. Stres yaratan etmenin harekete geçmesi ile vücutta meydana gelen değişimler ise strese verilen cevaplar olarak anılmaktadır.
Devamı…

Bugün Ne Kadar Strestesin?

Bugün Ne Kadar Strestesin?

Günümüz toplumunun en önemli rahatsızlıklarından biri STRES.

Kelime anlamı gerginlik olan bu durum kendini: sürekli vücut ağrıları, baş ağrısı, yorgunluk halsizlik aşırı sinirlilik gibi belirtilerle ortaya çıkarıyor. Hayatımızdaki her türlü değişim stresi oluşturabilir. Devamı…

Zaman Yönetimi Becerisi

Zaman Yönetimi Becerisiyle Gününüzü Kontrol Altına Alın

 Not: Zaman yönetimi önemli ölçüde disiplin gerektirir, ancak aynı zamanda bir gün, bir hafta veya bir ay içerisinde yapacaklarınız üzerinde büyük ölçüde kontrol sahibi olmanıza olanak sağlar. Bugün uygulayabileceğiniz pratik zaman yönetimi tekniklerine bir göz atmanızda yarar var. Devamı…

Stresle Başetme

  Stresle Baş etme 

• Stres Yönetimi Stresle Baş etme :
Stresle etkin mücadele direkt olarak stres kaynağının tanımının doğru yapılmasına ve doğru reaksiyonun verilmesine bağlıdır. Birinci bölümde kontrol algısının, hissedilen stres seviyesi ile ilişkili olduğundan bahsedilmişti. Bu yüzden psikososyal stres kaynaklarını kontrol edilebilirlikleri açısından da inceleyerek daha etkin mücadele yapabilmek mümkün olabilir
Devamı…

Egzersiz Ve Stres Yönetimi

Egzersiz ve Stres Yönetimi

Kendinizi stresli mi hissediyorsunuz? Hareket edin!

Egzersiz salt formda kalmak için yapılmaz. Trafik, maddi sorunlar, tartışmalar gibi günlük yaşamın yarattığı gerginliklerden de kurtulmanın en etkin yoludur. Sonuç? Stresin bedeninize verdiği zararı en aza indirgeyip kendinizi daha huzurlu ve zihninizi daha dinç hissedeceksiniz.

 

Devamı…

Günün Sağlık Haberi

 Günün Sağlık Haberi

Aileler Çocuklarının Diş Sağlığına İlgisiz 

Özellikle 6 yaşına kadar çocukların diş sağlığına özen gösterilmesi gelecek açısından büyük önem taşıyor.
Selçuk Üniversitesi (SÜ) Diş Hekimliği Fakültesinde yapılan bir araştırma, ailelerin, çocuklarının 6 yaşına kadar diş sağlığına karşı ilgisiz olduğunu ortaya koydu. Devamı…

WordPress sürümünü güncellemeniz ve SLL güvenlik hatalarını gidermeniz gerekiyor.